تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٤ - بيع و فروش مردار

برد؟

حضرت فرمودند:

بلى، آنها را آب كرده و چراغ را با آنها روشن كنند ولى نه آنها را خورده و نه بفروشند.

مرحوم سبزوارى در كتاب كفايه عمل باين روايت را به تبعيّت از رأى مرحوم علّامه طبق حكايتى كه شهيد عليه الرّحمه از ايشان نموده وجيه شمرده است.

ولى بعقيده ما روايت شاذّ بوده و مرحوم ابن ادريس پس از نقل و ايراد آن فرموده است:

اين روايت از نوادر اخبار و احاديث محسوب مى‌شود و اساسا اجماع فقهاء شيعه است بر اينكه ميته و تصرّف در آن على كلّ حال حرام است مگر تنها خوردنش براى شخص مضطرّ.

مقاله مرحوم مصنّف‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

اوّلا: اين روايت معارض است با اخبارى كه مورد اينحديث يعنى اليات و دنبه‌هاى ميته را ممنوع و حرام اعلام كرده و در مقام تعليل براى آن فرموده‌اند.

آيا مگر نمى‌دانى كه در وقت ذوب كردن دنبه و اليات چربى آنها به لباس و دست اصابت كرده و آن حرام مى‌باشد، پس از آنها نبايد انتفاع برد.

و جاى ترديد نيست كه در مقام تعارض ترجيح با اين اخبار است، حال اگر از مرجّحات موجود در آنها غمض عين و چشم‌پوشى كنيم و آنها را با خبر مذكور معارض قرار دهيم پس از تعارض و تساقط هردو لازم است بعموم ادلّه‌اى كه ما را از انتفاع ميته بطور مطلق نهى كرده رجوع كنيم.

ثانيا: بفرض از آنچه گفتيم اگر صرفنظر نمائيم بازمى‌گوئيم:

روايت صحيحه مذكور، ما را بطور صريح از بيع ميته منع و نهى مى‌كند از اينرو فروش آن بطور كلّى ممنوع و غير جايز است مگر آنكه بگوئيم:

نهى در روايت يادشده محمول است بر بيع ميته بدون اعلام بايع بمشترى كه‌