تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٣ - جواز بيع عصير عنبى

از ابى كهمس قال:

سئل رجل ابا عبد اللّه عليه السّلام عن العصير فقال:

لى كرم و انا اعصره كلّ سنة و اجعله فى الدّنان و ابيعه قبل ان يغلى؟

قال: لا بأس به و ان غلى فلا يحلّ بيعه ثمّ قال:

هو ذا نحن نبيع تمرنا ممّن نعلم انّه يصنعه خمرا.

قوله: و رواية ابى بصير: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (١٢) ص (١٦٩) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن يعقوب، از محمّد بن يحيى، از احمد بن محمّد، از حسين بن سعيد، از قاسم بن محمّد، از علىّ بن ابى حمزه، از ابى بصير قال:

سئلت ابا عبد اللّه عليه السّلام عن ثمن العصير قبل ان يغلى لمن يبتاعه ليطبخه او يجعله خمرا؟

قال: اذا بعته قبل ان يكون خمرا و هو حلال فلا بأس.

قوله: و مرسل ابن الهيثم: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (١٧) ص (٢٢٦) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن يعقوب، از احمد، از ابن ابى نجران، از محمّد بن الهيثم، از مردى، از مولانا ابى عبد اللّه عليه السّلام قال:

سئلته عن العصير يطبخ بالنّار حتّى يغلى من ساعته أيشربه صاحبه؟

فقال: اذا تغيّر عن حاله و غلى فلا خير فيه حتّى يذهب ثلثاه و يبقى ثلثه.

قوله: بناء على انّ الخير المنفى الخ: يعنى كلمه « خير » نكره و بعد از لاء نفى جنس قرار گرفته لذا نفى آن مفيد عموم است باين معنا كه در عصير مزبور هيچ خيرى وجود ندارد حتّى جواز بيع نيز.

قوله: من غير اعتبار اعلام المكلّف: يعنى در صورتيكه بايع بدون اعلام بمشترى آنرا بوى بفروشد، بنابراين مقصود از « مكلّف » مشترى است و اضافه « اعلام » بآن از قبيل اضافه مصدر بمفعول مى‌باشد.

قوله: الّا استصحاب ماليّته: يعنى قبل از غليان مال بوده اكنون كه به غليان آمده و نجس شده نيز مال بودنش باقى است.