تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٤ - بيع و فروش مردار

أو بعضها في مقابل اللّين، فانّ نجاسته لا تمنع عن جواز المعاوضة عليه.

ترجمه:

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

ابن زهره در كتاب غنيه نجاسات را در زمره اشيائى كه بيعشان جايز نيست داخل كرده و علّت آنرا اين قرار داده كه انتفاع بردن از نجاسات جايز نيست قهرا نبايد بيعشان جايز و مباح باشد.

وى با اينكه بيع نجاسات را تجويز نكرده و در عين حال فروش روغن زيتون نجس را اجازه داده است و در مقام استدلال بر جواز فروش فرموده است.

حضرت نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اذن داده‌اند كه روغن زيتون نجس را در چراغ ريخته و آنرا زير آسمان روشن كنند.

سپس ابن زهره فرموده است:

اينفرموده حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم دلالت مى‌كند بر اينكه روغن زيتون را براى استفاده روشنائى مى‌توان فروخت، پايان كلام ابن زهره.

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

از ابتداء كلام ابن زهره و آخرش اين معنا ظاهر مى‌شود كه مانع از بيع منحصر است در حرمت انتفاء و در فرض عدم حرمت مى‌بايد بيعش جايز باشد.

و كلام مرحوم شيخ در خلاف مبحث بيع مانند استدلالى است كه از ابن زهره نقل نموديم چه آنكه وى حديث نبوى را ذكر نموده كه دلالت دارد بر اينكه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اذن دادند از روغن زيتون نجس در مصرف روشنائى استفاده گردد.

سپس فرموده:

اين جواز انتفاء از روغن زيتون نجس دلالت دارد بر اينكه بيع آن پس جايز است. تمام شد كلام شيخ طوسى (ره).

و از فخر الدّين در شرح ارشاد و فاضل مقداد در تنقيح نقل شده كه بر منع از بيع نجس اينطور استدلال كرده‌اند:

انتفاع از نجس حرام است و هرچيزى كه اينطور باشد بيعش جايز نيست.