تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨ - ذكر حديث تحف العقول

و معرّب است و لفظ فارسى آن شش رنگ يا شد رنگ مى‌باشد.

و در وجه تسميه آن به « شش رنگ» گفته‌اند چون در اين بازى شش قطعه كه هركدام به رنگ مخصوصى هستند بكار گرفته مى‌شوند و هريك اسم مخصوصى دارند باين شرح:

١- شاه‌

٢- ملكه‌

٣- فيل‌

٤- اسب‌

٥- رخ‌

٦- بيدق‌

قوله: و الصّلبان: جمع صليب و آن آلتى است بشكل (؟؟؟) كه نصارى مقدّسش مى‌دارند، ايشان ادّعاء مى‌كنند حضرت عيسى على نبيّنا و آله عليه و عليهم السّلام بر چوبى باين شكل به دار آويخته شده‌اند.

قوله: و ما يكون منه: يعنى منشاء فساد باشد.

قوله: و فيه: يعنى مشتمل بر فساد باشد.

قوله: و ان كان قد يتصرّف فيها: ضمير در « فيها » به صناعت راجع است.

متن:

فهذا تفسير بيان وجوه اكتساب معائش العباد، و تعلّمهم في وجوه اكتسابهم الى آخر الحديث المنقول عن تحف العقول.

و حكاه غير واحد عن رسالة المحكم و المتشابه للسّيّد قدّس سرّه.

ترجمه:

پايان حديث‌

پس اينست تفسير و شرح بيان وجوه و انحاء اكتساب معايش عباد و تعلّم و فراگيرى ايشان اقسام و جهات اكتساب را تا آخر حديث كه از كتاب تحف العقول نقل شده است.

و گروهى از علماء اين حديث را از رساله محكم و متشابه مرحوم سيّد مرتضى‌