تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٠ - جواز بيع عصير عنبى

« نجس العين» حقيقت نجاست است و عصير چنين نبوده بلكه متنجّس مى‌باشد.

و ممكنست جواز بيع عصير را بتوان بهركسى كه اعيان نجسه را كه بيعشان حرام است مقيّد به عدم قابليّت براى تطهير نموده است نسبت داد زيرا طبق رأى ايشان چون عصير بواسطه ذهاب دو ثلث براى تطهير قابليت دارد لا جرم بيعش مى‌بايد جايز باشد و ما در اين زمينه احدى را نيافتيم كه تصريح بخلاف كرده و از جواز بيع عصير ممانعت نموده باشد مگر صاحب مفتاح الكرامه كه فرموده است.

على الظّاهر بيع عصير عنبى ممنوع است بچند دليل:

الف: عموماتيكه قبلا ذكر شدند.

ب: خصوص برخى اخبار مانند فرموده امام عليه السّلام:

و ان غلى فلا يحلّ بيعه.

( و اگر غليان بيايد بيعش حلال و جايز نيست).

ج: روايت ابى بصير:

اذا بعته قبل ان يكون خمرا و هو حلال فلا بأس.

اگر عصير عنبى را پيش از آنكه خمر و شراب شود در حاليكه حلال است بفروشى اشكالى ندارد.

د: مرسله ابن هيثم:

اذا تغيّر عن حاله و غلا فلا خير فيه.

وقتى عصير از حالش تغيّر نمود و بغليان آمد پس در آن خيرى نمى‌باشد.

بنابر اينكه خير منفى شامل بيع نيز بشود يعنى وقتى امام عليه السّلام فرمودند در آن خيرى نمى‌باشد مقصود نفى جنس خير بوده تا بدين‌ترتيب هيچ امرى كه اطلاق خير بآن شود در عصير مزبور نبوده حتّى بيع نيز منفى باشد.

اشكال مرحوم مصنّف در ادلّه صاحب مفتاح الكرامه‌

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

در تمام ادلّه‌اى كه ذكر شد اشكال و مناقشه داريم: