تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٩ - ذكر اخبار داله بر جواز بيع روغن متنجس

قال عليه السّلام: امّا السّمن و العسل فيؤخذ الجرذوما حوله و الزّيت يستصبح به.

يعنى: راوى مى‌گويد:

محضر مبارك امام عليه السّلام عرض كردم: موشى در روغن يا روغن زيتون و يا عسل مرده چه بايد كرد؟

حضرت فرمودند:

امّا روغن و عسل: پس موش و آنچه اطراف آنست از بقيه جدا كرد و بدور بريزند و باقى پاك و قابل انتفاع است و امّا روغن زيتون را مى‌توان با همان حالت در چراغ ريخته و از آن استفاده روشنائى كرد.

مرحوم شيخ طوسى طبق حكايتى كه از ايشان شده در كتاب تهذيب فقره ذيل را بحديث زياد فرموده:

يبيع ذلك الزّيت و يبيّنه لمن اشتراه ليستصبح به.

يعنى: بفروشد روغن زيتون را و كسيكه آنرا مى‌خرد اعلام نموده تا وى از آن بعنوان روشنائى استفاده كند.

سپس مصنّف مى‌فرمايند:

شايد فرق بين روغن زيتون و آندو ديگر (عسل و روغن) از اينجهت باشد كه روغن زيتون غالبا مايع بوده بخلاف روغن و عسل كه اكثرا جامد مى‌باشند لذا وقتى موش افتاده در آنها را اخراج كرده و اطرافش را نيز بيرون بياورند باقيمانده طاهر بوده و قابل استفاده مى‌باشد ولى روغن زيتون هميشه بصورت روان و مايع است از اينرو غير از صرف روشنائى انتفاع ديگر از آن جايز نيست زيرا طاهر و پاك نمى‌باشد و در روايت اسماعيل بن عبد الخالق كه در آينده انشاء اللّه نقل خواهد شد اشعار باينمطلب مى‌باشد.

از جمله‌

روايت صحيح از سعيد اعرج، از مولانا ابى عبد اللّه عليه السّلام است درباره موش و حيوانى كه در غذا و شراب افتاده و در آن مرده و از حضرت درباره حكمش سؤال شده: