بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٨ - پيش گفتار

كافر شدند. پس واى بر كسانى كه كافر شدند از آتش جهنّم! يا [گمان مى‌بريد] ما كسانى را كه ايمان آوردند و كار نيك انجام دادند، همسانِ تباهكاران زمين قرار مى‌دهيم و يا تقواپيشگان را همانند فاجران قرار مى‌دهيم؟!».

و نيز مى‌فرمايد:

«أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَواءً مَحْياهُمْ وَ مَماتُهُمْ ساءَ ما يَحْكُمُونَ* وَ خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ لِتُجْزى‌ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ.[١]

آيا كسانى كه مرتكب كارهاى بد شده‌اند، پنداشته‌اند كه آنان را مانند كسانى قرار مى‌دهيم كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‌اند، كه زندگى و مرگشان يكسان است؟! چه بد، داورى مى‌كنند! و خدا، آسمان‌ها و زمين را به حق آفريده است و تا هر كس به [موجب‌] آنچه به دست آورده، پاداش يابد و به آنان، ستم نخواهد شد».

با تأمّل در اين آيات و آيات مشابه آنها معلوم مى‌شود كه مقصود از بازگشت به خداوند متعال، رستاخيز انسان و حضور وى در صحنه قيامت و ديدن دستاورد كارهاى نيك خويش به صورت درجات بهشت است، و يا رو به رو شدن با حاصل كارهاى نارواى خود در قالب دَرَكات دوزخ.

بنا بر اين، همه آنچه در تبيين «حكمت آفرينش» در قرآن و حديث آمده، مقدّمه اين هدف نهايى است.

به سخن ديگر، حكمت آفرينش انسان، اين است كه وى با به كار گيرى انديشه و عقل، با آفريدگار خود، آشنا شود و با به كار بستن برنامه‌هايى كه او از

[١]. جاثيه: آيه ٢١- ٢٢.