بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢ - واژه«جنت» در قرآن و حديث

بودند.[١] ٢. بهشت دنيا، يعنى باغ و بستان‌هايى كه در جهانِ پيش از مرگ وجود دارد.

٣. بهشت برزخ، يعنى جايگاه ارواح نيكوكاران در جهان پس از مرگ.

٤. بهشت موعود در عالم آخرت.[٢] گفتنى است كه در قرآن كريم، واژه «جنّت» در معناى نخست، شش بار،[٣] در معناى دوم، ٢٥ بار،[٤] در معناى سوم، يك بار[٥] و در معناى چهارم، ١١٧ بار[٦] به‌

[١]. ر. ك: طه: ١١٧- ١١٩. گفتنى است كه در باره« بهشتِ آدم ابو البشر»، سه قول وجود دارد: يك. همان بهشت دنياست، دو. همان بهشت موعود در آخرت است، سه. همان بهشت در آسمان و جدا از بهشت موعود در آخرت است. به نظر مى‌رسد كه قول سوم، به صواب، نزديك‌تر است و تقسيم‌بندى موجود در متن، بر همين قول، استوار است.

[٢]. در غالب ترجمه‌هاى فارسى قرآن از قرن چهارم تاكنون، براى اين معناى« جنّت»، واژه« بهشت» را برابر نهاده‌اند، كه واژه‌اى است دينى و در متون بازمانده از فارسى ميانه و اوستايى، به معناى« بهترين زندگى» براى توصيف جهانى روحانى به كار رفته است. واژه« مينو» نيز اوستايى و هم‌معنا با جنّت و بهشت است. براى توضيح بيشتر، ر. ك: دانش‌نامه جهان اسلام: ج ١١ ص ١ و دائرة المعارف بزرگ اسلامى: ج ١٣ ص ١٧٠- ١٧٢.

[٣]. ر. ك: بقره: آيه ٣٥، اعراف: آيه ١٩ و ١٥٢- ١٥٣، طه: آيه ١١٧ و ١٢١.

[٤]. ر. ك: بقره: آيه ٤٥، انعام: آيه ٩٩ و ١٤١، فرقان: آيه ٨، كهف: آيه ٣٢، ٣٣- ٣٥، ٣٩ و ٤٠، سبأ: آيه ١٥- ١٦( دو بار)، رعد: آيه ٤، مؤمنون: آيه ١٩، شعرا: آيه ٥٤، ١٣٤ و ١٤٧، دخان: آيه ٢٥، ق: آيه ٩، نبأ: آيه ١٦.

[٥]. يس: آيه ٢٦.

[٦]. بقره: آيه ٢٥، ٨٢، ١١١، ٢١٤ و ٢٢١، آل عمران: آيه ١٥، ١٣٣، ١٣٦، ١٤٢، ١٨٥، ١٩٥ و ١٩٨، نساء: آيه ١٣، مائده: آيه ١٢، ٦٥، ٧٢، ٨٥ و ١١٩، اعراف: آيه ٤٠، ٤٢- ٤٦ و ٤٩- ٥٠، توبه: آيه ٢١، ٧٢، ٨٢، ٨٩، ١٠٠ و ١١١، يونس: آيه ٩ و ٢٦، هود: آيه ٢٣، ١٠٨، رعد: آيه ٢٣، ٣٥، ابراهيم: آيه ٢٣، حجر: آيه ٤٥، نحل: ٣١- ٣٢، كهف: آيه ٣١ و ١٠٧، مريم: آيه ٦٠- ٦١ و ٦٣، طه: آيه ٧٦، حج: آيه ١٤، ٢٣ و ٥٦، فرقان: آيه ١٥ و ٢٤، شعرا: آيه ٨٥ و ٩٠، لقمان: آيه ٨، سجده: آيه ١٩، فاطر: آيه ٣٣، يس: آيه ٥٥، صافّات: آيه ٤٣، ص: آيه ٥٠، زمر: آيه ٧٣- ٧٤، غافر: آيه ٨ و ٤٠، فصّلت: آيه ٣٠، شورا: آيه ٧ و ٢٢، زخرف: آيه ٧٠ و ٧٢، دخان: آيه ٥٢، احقاف: آيه ١٤ و ١٦، محمّد: آيه ٦، ١٢ و ١٥، فتح: آيه ٥ و ١٧، ق: آيه ٣١، طور: آيه ١٧، نجم: آيه ١٥، قمر: آيه ٥٤، الرحمن: آيه ٤٦ و ٦٢، واقعه: آيه ١٢ و ٨٩، حديد: آيه ١٢ و ٢١، مجادله: آيه ٢٢، حشر: آيه ٢٠( دو بار)، صف: آيه ١٢، تغابن: آيه ٩، طلاق: آيه ١١، تحريم: آيه ٨ و ١١، قلم: آيه ٣٤، حاقّه: آيه ٢٢، معارج: آيه ٣٥ و ٣٨، مدّثّر: آيه ٤٠، انسان: آيه ١٢، نازعات: آيه ٤١، تكوير: آيه ١٣، بروج: آيه ١١، غاشيه: آيه ١٠، فجر: آيه ٣٠، بيّنه: آيه ٨.