بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧٧٩ - ٧ تعارض با برخى از احاديث مورد قبول اهل سنت
ديگر بر عدم صدور حديثِ ياد شده است؛ زيرا در برخى از گزارشها نام پيامبر صلى الله عليه و آله در شمار بهشتيان آمده[١] و در برخى ديگر نيامده است.[٢] همچنين در برخى گزارشها به نقل از پيامبر صلى الله عليه و آله، نام ده نفر، ذكر شده[٣] و در برخى، نام افراد به وسيله سعيد بن زيد و پس از طرح كلّىِ موضوع، ذكر شده است.[٤] نيز در برخى از گزارشها نام ابو عبيده جرّاح آمده[٥] و در برخى نيامده است؛[٦] بلكه در برخى گزارشها، تنها نام شش نفر ذكر شده است.[٧]
٧. تعارض با برخى از احاديثِ مورد قبول اهل سنّت
بر پايه ديدگاه اهل سنّت، حديث «عشره مبشَّره» با احاديث ديگرى كه مورد قبول آنهاست، معارض است، مانند: آنچه صحيح البخارى و ديگر كتب ستّه و غير آنها از سعد بن ابى وقّاص- كه خود، يكى از ده بهشتىِ بشارت داده شده به بهشت است- نقل مىكنند كه وى مىگويد:
نشنيدم پيامبر صلى الله عليه و آله براى كسى كه روى زمين راه مىرود، بگويد از اهل بهشت است، مگر براى عبد اللَّه بن سلام.[٨] به همين جهت، بزرگان اهل سنّت، در صدد توجيه اين تعارض بر آمدهاند.[٩]
[١]. سنن أبى داوود: ج ٤ ص ٢١٢ ح ٤٦٤٩.
[٢]. سنن الترمذى: ج ٥ ص ٦٤٧ ح ٣٧٤٧، مسند ابن حنبل: ج ١ ص ٤١٠ ح ١٦٧٥.
[٣]. مسند ابن حنبل: ج ١ ص ٣٩٨ ح ١٦٣١.
[٤]. المعجم الأوسط: ج ١ ص ٢٦٧ ح ٨٦٩ و ج ٢ ص ٢٨٩ ح ٢٠٠٩.
[٥]. سنن الترمذى: ج ٥ ص ٦٤٧ ح ٣٧٤٧، مسند ابن حنبل: ج ١ ص ٤١٠ ح ١٦٧٥.
[٦]. سنن أبى داوود: ج ٤ ص ٢١٢ ح ٤٦٦٩.
[٧]. الآحاد و المثانى: ج ١ ص ١٨٢ ح ٢٣٢، جزء ابن عاصم: ص ٨٠.
[٨]. صحيح البخارى: ج ٣ ص ١٣٨٧ ح ٣٦٠١، صحيح مسلم: ج ٤ ص ١٩٣٠ ح ١٤٧، فضائل الصحابة، نسايى: ص ٤٥ ح ١٤٨، مسند ابن حنبل: ج ١ ص ٣٥٨ ح ١٤٥٣، السنن الكبرى: ج ٥ ص ٧٠ ح ٨٢٥٢.
[٩]. از جمله:« إنّ سعداً كره تزكية نفسه لأنّه أحد العشرة»( فتح البارى: ج ٧ ص ١٢٩)،« إنّ نفى سماعه ذلك، لا يدلّ على نفى البشارة لغيره»( شرح صحيح مسلم، نووى: ج ٦ ص ١٦٤)،« أى البشارة وقعت حينما كان يمشى عبد اللَّه بن سلام بخلاف بشارات غيره»( مرقاة المفاتيح: ج ٥ ص ٦٢٢) و« إنّ سعداً قال ذلك بعد موت المبشَّرين و لم يتأخّر إلّاسعداً و سعيداً»( فتح البارى: ج ٧ ص ١٣٠).