توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٣٧ - معاملات حرام

معاملات مكروه‌

مسأله ٢٠٦٩- عمده معاملات مكروه از اين قرار است: اوّل- ملك فروشى؛ دوم- قصّابى؛ سوم- كفن فروشى؛ چهارم- معامله با مردمان پست؛ پنجم- معامله بين اذان صبح واوّل آفتاب؛ ششم- آن كه كار خود را خريد وفروش گندم وجو ومانند اينها قرار دهد؛ هفتم- آن كه براى خريدن جنسى كه ديگرى مى‌خواهد بخرد، داخل معامله او شود.

معاملات حرام‌

مسأله ٢٠٧٠- معاملات حرام شش است: اوّل- خريد و فروش عين نجس مثل بول و غائط بلكه جواز بيع در غائط بعيد نيست گرچه احتياط در ترك بيع است؛ و اما عبد كافر و سگ شكارى، خريد و فروش آنها با آن كه عين نجس هستند جايز است؛ دوم- خريد وفروش مال غصبى، در صورتى كه تصرّف در مال غير نمايد امّا خواندن عقد بدون تصرّف نه باطل است ونه حرام بلكه فضولى است و بستگى به اجازه مالك دارد؛ سوم- خريد وفروش چيزى كه مال نيست مثل حيوانات درنده اگر منفعت عقلايى نداشته باشد؛ چهارم- معامله چيزى كه منافع معمولى آن فقط كار حرام باشد، مانند اسباب قمار؛ پنجم- معامله‌اى كه در آن ربا باشد؛ ششم- فروش جنسى كه با چيزى ديگر مخلوط است، در صورتى كه آن چيز معلوم نباشد و فروشنده هم به خريدار نگويد، مثل فروختن روغنى كه آن را با پيه مخلوط كرده است واين عمل را غش مى‌گويند، پيغمبر اكرم فرمود: از ما نيست كسى كه در معامله با مسلمانان غش كند يا به آنان ضرر بزند يا تقلّب و حيله نمايد و هر كه با برادر مسلمان خود غش كند، خداوند بركت و روزى او را مى‌برد و راه معاش او را مى‌بندد و او را به خودش واگذار مى‌كند، در بعضى از صورتها مراد از حرمت بطلان معامله است مثل صورت سوم.

مسأله ٢٠٧١- فروختن چيز پاكى كه نجس شده وآب كشيدن آن ممكن است اشكال ندارد، ولى اگر مشترى آن چيز را براى كارى بخواهد كه شرط آن پاك بودن‌