توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣١٨ - مصرف زكاة
امام مأمور است زكاة را جمع ونگهدارى نمايد و به حساب آن رسيدگى كند و آن را به امام يا نايب امام يا فقير برساند؛ چهارم- كفارى كه اگر زكاة به آنان بدهند به دين اسلام مايل مىشوند يا در جنگ به مسلمانان كمك مىكنند و به مسلمانانى كه ايمان آنان ضعيف است زكاة داده مىشود كه سبب تقويت ايمان آنان گردد؛ پنجم- دادن زكاة به بندههايى كه مكاتب هستند ونمىتوانند مال كتابت خود را ادا بنمايند؛ ششم- بدهكارى كه قرض او را فراگرفته ونمىتواند قرض خود را بدهد بشرط آن كه قرض صرف در معصيت نشده باشد؛ هفتم- سبيل اللَّه يعنى كارهائى كه منفعت عمومى دينى دارد، مثل ساختن مسجد ومدرسهاى كه علوم دينيّه در آن خوانده مىشود وساختن پلها واصلاح ذات البين واعانت بر طاعات وظاهراً جائز است دادن اين سهم از زكات را در هر طاعتى كه انسان بدون آن متمكّن از آوردنش نمىباشد يا متمكّن است ولى بدون آن اقدام به آوردن آن طاعت نمىكند؛ هشتم- ابنالسبيل يعنى مسافرى كه در سفر درمانده شده واحكام اينها در مسائل آينده گفته خواهدشد.
مسأله ١٩٤١- احتياط مستحبّ آن است كه فقير ومسكين بيشتر از مخارج سال خود وعيالاتش را از زكاة نگيرد و اگر مقدارى پول يا جنس دارد، فقط به اندازه كسرى مخارج يك سالش زكاة بگيرد.
مسأله ١٩٤٢- كسى كه مخارج سالش را داشته، اگر مقدارى از آن را مصرف كند و بعد شك كند كه آنجه باقى مانده به اندازه مخارج سال او هست يا نه، نمىتواند زكاة بگيرد.
مسأله ١٩٤٣- صنعتگر يا مالك يا تاجرى كه درآمد او از مخارج سالش كمتر است، مىتواند براى كسرى مخارجش زكاة بگيرد، ولازم نيست ابزار كار يا ملك، يا سرمايه خود را به مصرف مخارج برساند.
مسأله ١٩٤٤- فقيرى كه خرج سال خود وعيالاتش را ندارد، اگر خانهاى دارد كه ملك اوست و در آن نشسته، يا مال سوارى دارد، چنانچه بدون اينها نتواند زندگىكند، اگرچه براى حفظ آبرويش باشد، مىتواند زكاة بگيرد و همچنين است اثاث خانه و ظرف ولباس تابستانى وزمستانى وچيزهائى كه به آنها احتياج دارد، وفقيرى كه اينها را ندارد، اگر به اينها احتياج داشته باشد، مىتواند از زكاة خريدارى نمايد.