توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٩٥ - ١ - منفعت كسب

مسأله ١٨٠٠- اگر مقدارى از سرمايه از بين برود و از باقيمانده آن منافعى ببرد كه از خرج سالش زياد بيايد مى‌تواند مقدارى را كه از سرمايه كم شده، ازمنافع بردارد در صورتى كه مقدارى كه از سرمايه تلف شده مال همان سال باشد.

مسأله ١٨٠١- اگر غير از سرمايه چيز ديگرى از مالهاى او از بين برود مشكل است از منفعتى كه به دستش مى‌آيد آن چيز را تهيّه كند ولى اگر در همان سال به آن چيز احتياج داشته باشد، مى‌تواند در بين سال از منافع كسب آن را تهيّه نمايد.

مسأله ١٨٠٢- اگر در اوّل سال براى مخارج خود قرض كند و پيش از تمام شدن سال منفعتى ببرد، مى‌تواند مقدار قرض خود را از آن منفعت كسرنمايد.

مسأله ١٨٠٣- اگر در تمام سال منفعتى نبرد وبراى مخارج خود قرض كند، مى‌تواند از منافع سالهاى بعد قرض خود را ادا نمايد.

مسأله ١٨٠٤- اگر براى زياد كردن مال، يا خريدن ملكى كه به آن احتياج ندارد قرض كند، مى‌تواند از منافع كسب، آن قرض را بدهد امّا بايد خمس آن چيز را كه خريده است بدهد، بلكه اگر مالى را كه قرض كرده وچيزى را كه از قرض خريده از بين برود وناچار شود كه قرض خود را بدهد، نمى‌تواند از منافع كسب قرض را ادا نمايد بنابر احتياط واجب.

مسأله ١٨٠٥- انسان مى‌تواند خمس هر چيز را از همان چيز بدهد، يا به مقدار قيمت خمس كه بدهكار است پول يا جنس ديگر بدهد.

مسأله ١٨٠٦- كسى كه ربح دارد در آخر سال نمى‌تواند در آن مال تصرّف كند اگر قصد دادن خمس آن را نداشته باشد مگر بأذن حاكم شرع.

مسأله ١٨٠٧- كسى كه خمس بدهكار است نمى‌تواند آن را به ذمّه بگيرد يعنى‌خود را بدهكار اهل خمس بداند و در تمام مال تصرّف كند و چنانچه تصرّف كند و آن مال تلف شود بايد خمس آن را بدهد مگر آن كه با حاكم شرع دست گردان كند يا اجازه بگيرد.

مسأله ١٨٠٨- كسى كه خمس بدهكار است، اگر با حاكم شرع مصالحه كند،