توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٤٢٤ - احكام مالى كه انسان آن را پيدا مىكند

مسأله ٢٥٨١- اگر مالى پيدا كند كه نشانه دارد وقيمت آن از ٦/ ١٢ نخود نقره سكّه‌دار كمتر است، چنانچه صاحب آن معلوم باشد وانسان نداند راضى است يا نه، نمى‌تواند بدون اجازه او بردارد، و اگر صاحب آن معلوم نباشد، مى‌تواند به قصد اين كه ملك خودش شود بردارد، گرچه احتياط واجب آن است كه هر وقت صاحبش پيدا شد، عوض آن را به او بدهد و در صورتى كه خود مال باقى است خود مال را بدهد. و در صورتى كه مال در حرم مكه پيدا شود احتياط واجب آنست كه برندارد.

مسأله ٢٥٨٢- هرگاه چيزى را كه پيدا كرده نشانه‌اى دارد كه به واسطه آن مى‌تواند صاحبش را پيدا كند، اگرچه بداند صاحب آن سنّى يا كافرى است كه در امان مسلمانان است در صورتى كه قيمت آن چيز به ٦/ ١٢ نخود نقره سكّه‌دار برسد، بايد از روزى كه آن را پيدا كرده تا يك هفته روزى دو مرتبه و بعد تا يك ماه هفته‌اى‌يك مرتبه و بعد تا يكسال ماهى يك مرتبه در محلّ اجتماع مردم اعلان كند واين از باب مثال است بلكه اگر طورى باشد كه عرفاً بگويند تعريف همان مال گمشده است، كفايت مى‌كند.

مسأله ٢٥٨٣- اگر انسان خودش نخواهد اعلان كند، مى‌تواند به كسى كه اطمينان دارد بگويد كه از طرف او اعلان نمايد.

مسأله ٢٥٨٤- اگر تا يك سال اعلان كند وصاحب مال پيدا نشود، مى‌تواند آن را براى خود بردارد، به قصد اين كه هروقت صاحبش پيدا شد عوض آن را به او بدهد، يا براى او نگهدارى كند كه هروقت پيدا شد به او بدهد، ولى احتياط مستحبّ آن است كه از طرف صاحبش صدقه بدهد يا به حاكم شرع برساند خصوصاً اگر در حرم مكه پيدا شده باشد.

مسأله ٢٥٨٥- اگر بعد از آن كه يكسال اعلان كرد وصاحب مال پيدا نشد، مال را براى صاحبش نگهدارى كند و از بين برود، چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى نكرده وتعدّى يعنى زياده‌روى هم ننموده، ضامن نيست ولى اگر از طرف صاحبش صدقه داده باشد يا براى خود برداشته باشد، در هر صورت ضامن است اگر صاحب مال به عنوان صدقه قبول نكند.