توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٠١ - ٧ - زمينى كه كافر ذمّى از مسلمان بخرد

جواهرى پيدا كند كه قيمت آن ١٨ نخود طلا يا بيشتر باشد، چنانچه آن حيوان مانند صدف باشد كه نوعاً در شكمش جواهر هست، بايد خمس آن را بدهد و اگر اتّفاقاً جواهر خورده باشد، در صورتى خمس آن واجب است كه به تنهايى يا با منفعتهاى‌ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر باشد، اگرچه احتياط مستحبّ آن است كه خمس آن را بدهند.

مسأله ١٨٤٠- اگر در رودخانه‌هاى بزرگ مانند دجله وفرات فرو رود وجواهر بيرون آورد، چنانچه در آن رود خانه جواهر عمل مى‌آيد، بايد خمس آن رابدهد.

مسأله ١٨٤١- اگر در آب فرو رود و مقدارى عنبر بيرون آورد كه قيمت آن ١٨ نخود طلا يا بيشتر باشد، بايد خمس آن را بدهد و چنانچه از روى آب يا از كنار دريا به دست آورد، اگر قيمت آن به مقدار ١٨ نخود طلا هم نرسد، بنابر احتياط بايد خمس آن را بدهد.

مسأله ١٨٤٢- كسى كه كسبش غوّاصى يا بيرون آوردن معدن است اگر خمس آنها را بدهد وچيزى از مخارج سالش زياد بيايد، لازم نيست دوباره خمس آن را بدهد.

مسأله ١٨٤٣- اگر بچه‌اى معدنى را بيرون آورد، يا مال حلال مخلوط به حرام داشته باشد، يا گنجى پيدا كند، يا به واسطه فرو رفتن در دريا، جواهرى بيرون آورد، ولىّ او بايد خمس آنها را بدهد.

٦- غنيمت‌

مسأله ١٨٤٤- اگر مسلمانان به امر امام ٧ با كفّار جنگ كنند وچيزهائى در جنگ به دست آورند، به آنها غنيمت گفته مى‌شود ومخارجى را كه براى غنيمت كرده‌اند، مانند مخارج نگهدارى وحمل ونقل آن و نيز مقدارى را كه امام ٧ صلاح مى‌داند به مصرفى برساند وچيزهائى كه مخصوص به امام است، بايد از غنيمت كنار بگذارند وخمس بقيّه آن را بدهند.

٧- زمينى كه كافر ذمّى از مسلمان بخرد

مسأله ١٨٤٥- اگر كافر ذمّى زمينى را از مسلمان بخرد، بايد خمس آن را از همان‌