توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٤٩٣ - مسائل مربوط به بانكها

يك صد تومان را به ضميمه يك قوطى كبريت و يا يك عدد استكان مثلًا بفروشند به يك صد وده تومان به مدّت دو يا سه ماه يا بيشتر، جائز نيست واين عمل در واقع همان وام دادن با سود است كه بصورت خريد وفروش انجام مى‌شود و اما اگر واقعاً معامله جدى باشد اشكال ندارد.

مسأله ٢٨٧٩- در مسأله قبل گفته شد كه حكم قرض دادن به بانك مانند حكم قرض گرفتن از بانك است، چنانچه در قرارداد وام شرط فائده وسود شده باشد ربا وحرام است وفرق نمى‌كند پولى كه به بانك داده مى‌شود به نحو سپرده ثابت باشد يعنى صاحب پول بر حسب قرارداد تا مدّت معيّنى نمى‌تواند از پول خود استفاده كند يا به نحو حساب در گردش كه هر موقع بخواهد مى‌تواند از پول خود استفاده كند، ولى چنانچه شرط سود نشده باشد وصاحب پول به اين قصد پول خود را به بانك نمى‌دهد كه فائده‌اى ازآن عايد او گردد و اگر سودى هم به او ندهند خود را طلبكار نمى‌داند و مطالبه نخواهد كرد، در اين صورت گذاشتن پول نزد آن بانك جائز است واشكال ندارد. بانكى كه بوسيله دولت سرمايه‌گذارى شده و به سرمايه دولت مى‌باشد اين بانكها را دولتى مى‌نامند.

مسأله ٢٨٨٠- گرفتن پول از بانكهاى دولتى و تصرّف در آن بدون اجازه حاكم شرع و يا وكيل او جائز است.

مسأله ٢٨٨١- قرض گرفتن از بانكهاى دولتى در صورتى كه شرط سود و فائده در آن شده باشد جائز نيست، ربا و حرام است و فرق نمى‌كند كه قرض با وثيقه بوده باشد يا بدون وثيقه، و وثيقه سند ملكى باشد يا اسناد اعتبارى مانند سفته و غيره.

مسأله ٢٨٨٢- سپردن پول به بانك دولتى به قصد زياد شدن آن جايز نيست وگرفتن سود و فائده بر آن پول، ربا و حرام است ولى براى جلوگيرى از ابتلاء بربا و حرام مى‌تواند در نيّت خود شرط گرفتن سود و فائده قرار ندهد و بنابر اين گذارد كه اگر بانك سود و فائده ندهد، خود را طلبكار نمى‌داند ومطالبه نخواهد كرد، در اين صورت اگر بانك فائده‌اى داد مى‌تواند آن فائده را بگيرد و در آن تصرّف كند.