توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٠٩ - زكاة جو وگندم وخرما وكشمش

است زراعتى كنند كه از رطوبت آن زمين استفاده نمايد ومحتاج به آبيارى نشود، بنابر احتياط واجب زكاة زراعتى كه با دلو آبيارى شده، بيست يك و زكاة زراعتى كه پهلوى آن است ده يك مى‌باشد.

مسأله ١٨٩٥- مخارجى را كه براى گندم وجو وخرما وانگور كرده است، حتّى‌مقدارى از قيمت اسباب ولباس را كه به واسطه زراعت كم شده‌مى‌تواند از حاصل كسر كند و بايد زكاة باقيمانده را بدهد اگر به مقدار نصاب باشد.

مسأله ١٨٩٦- تخمى را كه به مصرف زراعت رسانده، اگر ازخودش باشد، به مقدار وزن آن مى‌تواند از حاصل كسر كند و اگر خريده باشد مى‌تواند قيمتى را كه براى خريد آن داده، خارج نمايد.

مسأله ١٨٩٧- اگر زمين واسباب زراعت يكى از اين دو ملك خود او باشد، نبايد كرايه آنها را جزء مخارج حساب كند و نيز براى كارهائى كه خودش كرده، يا ديگرى‌بى اجرت انجام داده، چيزى از حاصل كسر نمايد.

مسأله ١٨٩٨- اگر درخت انگور يا خرما را بخرد، قيمت آن جزء مخارج نيست، ولى اگر خرما يا انگور را پيش از چيدن بخرد و زكاة به آنها در ملك مشترى تعلّق بگيرد، پولى را كه براى آن داده، بايد خارج كند وامّا اگر زكاة به آنها در ملك فروشنده تعلّق گرفته بود، پولى كه داده و آنها را خريده، خارج نمى‌تواند بكند.

مسأله ١٨٩٩- اگر زمينى را بخرد و در آن زمين گندم يا جو بكارد، پولى را كه براى‌خريدن زمين داده جزء مخارج حساب نمى‌شود، ولى اگر زراعت را بخرد، پولى را كه براى خريد آن داده مى‌تواند جزء مخارج حساب نمايد و از حاصل كم كند، امّا بهتر آن است كه قيمت كاهى را كه از آن به دست مى‌آيد، از پولى كه براى‌خريد زراعت داده كسر نمايد مثلًا اگر زراعتى را پانصد تومان بخرد وقيمت كاه آن صد تومان باشد، فقط چهار صد تومان آن را مى‌تواند جزء مخارج حساب نمايد.

مسأله ١٩٠٠- كسى كه بدون گاو وچيزهاى ديگرى كه براى زراعت لازم است مى‌تواند زراعت كند، اگر اينها را بخرد، نبايد پولى را كه براى خريد اينها داده جزء مخارج حساب نمايد.