مسأله ١١٨١- اگر در حال برخاستن شك كند كه سجده را بجا آورده يا نه، بايد برگردد وسجده را بجا آورد و اگر در حال برخاستن شك كند كه تشهّد را بجا آورده احتياط مستحبّ آن است كه تشهّد را به قصد قربت مطلقه بياورد.

مسأله ١١٨٢- كسى كه نشسته ياخوابيده نماز مى‌خواند، اگر موقعى كه حمد يا تسبيحات مى‌خواند، شك كند كه سجده يا تشهّد را بجا آورده يا نه، بايد به شك خود اعتنا نكند و اگر پيش از آن كه مشغول حمد يا تسبيحات شود، شك كند كه سجده يا تشهّد را بجا آورده يا نه، احتياط واجب آن است كه به قصد قربت مطلقه بجا آورد.

مسأله ١١٨٣- اگر شك كند كه يكى از ركنهاى نماز را بجا آورده يا نه، چنانچه مشغول كارى كه بعد از آن است نشده، بايد آن را بجا آورد، لكن مثلًا اگر پيش از خواندن تشهّد، شك كند كه دو سجده را بجا آورده يا نه، بايد بجا آورد. چنانچه بعد يادش بيايد كه آن ركن را بجا آورده، چون ركن زياد شده، نمازش باطل است.

مسأله ١١٨٤- اگر شك كند عملى را كه ركن نيست بجا آورده يا نه، چنانچه مشغول كارى كه بعد از آن است نشده، بايد آن را بجا آورد، مثلًا اگر پيش از خواندن سوره شك كند كه حمد را خوانده يا نه، بايد حمد را بخواند و اگر بعد از انجام آن يادش بيايد كه آن را بجا آورده بوده، چون ركن زياد نشده، نماز صحيح است.

مسأله ١١٨٥- اگر شك كند كه ركنى را بجا آورده يا نه، چنانچه مشغول كارى كه بعد از آن است شده، بايد به شك خود اعتنا نكند، مثلًا موقعى كه مشغول خواندن تشهّد است اگر شك كند كه دو سجده را بجا آورده يا نه، بايد به شكّ خود اعتنا نكند و اگر يادش بيايد كه آن ركن را بجا نياورده، در صورتى كه مشغول ركن بعد نشده، بايد آن را بجا آورد و اگر مشغول ركن بعد شده نمازش باطل است، مثلًا اگر پيش از ركوع ركعت بعد يادش بيايد كه دو سجده را بجا نياورده، بايد بجا آورد و اگر در ركوع يا بعد از آن يادش بيايد، نمازش باطل است.

مسأله ١١٨٦- اگر شك كند عملى را كه ركن نيست بجا آورده يا نه، چنانچه مشغول كارى كه بعد از آن است شده، بايد به شك خود اعتنا نكند، مثلًا موقعى كه‌