توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٨٦ - راه ثابت شدن اوّل ماه

مسأله ١٧٤٥- زنى كه بچه‌اى را شير مى‌دهد وشير او كم است چه مادر بچه، يا دايه او باشد يا بى‌اجرت شير دهد، اگر روزه براى بچه‌اى كه شير مى‌دهد ضرر دارد، روزه بر او واجب نيست و بايد براى هر روز يك مدّ طعام يعنى گندم يا جو ومانند اينها به فقير بدهد، و نيز اگر براى خودش ضرر دارد، روزه بر او واجب نيست و بايد براى هر روز يك مدّ طعام به فقير بدهد و در هر دو صورت روزه‌هايى را كه نگرفته بايد قضا نمايد ولى اگر كسى پيدا شود كه بى‌اجرت بچه را شير دهد، يا براى شير دادن بچه از پدر يا مادر بچه يا از كس ديگرى كه اجرت او را بدهد اجرت بگيرد، واجب آن است كه بچه را به او بدهد وروزه بگيرد.

راه ثابت شدن اوّل ماه‌

مسأله ١٧٤٦- اوّل ماه به پنج چيز ثابت مى‌شود: اوّل- آن كه خود انسان ماه را ببيند؛ دوم- عده‌اى كه از گفته آنان يقين پيدا مى‌شود بگويند ماه را ديده‌ايم وهم چنين است هر چيزى كه به واسطه آن يقين پيدا شود؛ سوم- دو مرد عادل بگويند كه در شب ماه را ديده‌ايم، ولى اگر صفت ماه را بر خلاف يكديگر بگويند، اوّل ماه ثابت نمى‌شود؛ چهارم- سى روز از اوّل ماه شعبان بگذرد كه به واسطه آن، اوّل ماه رمضان ثابت مى‌شود، وسى روز از اوّل رمضان بگذرد كه به واسطه آن، اوّل ماه شوّال ثابت مى‌شود؛ پنجم- حاكم شرع حكم كند كه اوّل ماه است.

مسأله ١٧٤٧- اگر حاكم شرع حكم كند كه اوّل ماه است كسى هم كه تقليد او را نمى‌كند بايد به حكم او عمل نمايد ولى كسى كه مى‌داند حاكم شرع اشتباه كرده نمى‌تواند به حكم او عمل نمايد.

مسأله ١٧٤٨- اوّل ماه با پيشگويى منجّمين ثابت نمى‌شود، ولى اگر انسان از گفته آنان يقين پيدا كند، بايد به آن عمل نمايد.

مسأله ١٧٤٩- بلند بودن ماه يا دير غروب كردن آن، دليل نمى‌شود كه شب پيش، شب اوّل ماه بوده است.