توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٨٠ - احكام روز١٧٢٨ قضا
شده وانسان به گفته او يقين نكند يا خيال كند شوخى مىكند وكارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده است، هشتم آن كه كور و مانند آن به گفته كس ديگر افطار كنند بعد معلوم شود مغرب نبوده است، نهم آن كه در هواى صاف به واسطه تاريكى يقين كند كه مغرب شده وافطار كند، بعد معلوم شود مغرب نبوده است كه بنابر احتياط واجب قضا بايد بنمايد ولى اگر در هواى ابرى به گمان اين كه مغرب شده افطار كند بعد معلوم شود مغرب نبوده قضا لازم نيست، دهم آن كه براى خنك شدن، يا بىجهت مضمضه كند يعنى آب در دهان بگرداند و بىاختيار فرو رود ولى اگر فراموش كند كه روزه است وآب را فرو دهد يا براى نماز واجب مضمضه كند وبىاختيار فرو رود قضا بر او واجب نيست و همچنين است مضمضه در وضوى نماز نافله.
مسأله ١٧٠٥- اگر غير آب چيز ديگرى را در دهان ببرد وبىاختيار فرو رود يا آب داخل بينى كند وبىاختيار فرو رود، قضا بر او واجب نيست اگرچه احتياط مستحبّ آن است كه قضاى روزه را در اين دو صورت بنمايد.
مسأله ١٧٠٦- مضمضه زياد براى روزهدار مكروه است و اگر بعد از مضمضه بخواهد آب دهان را فرو برد بهتر است سه مرتبه آب دهان را بيرون بريزد.
مسأله ١٧٠٧- اگر انسان بداند كه به واسطه مضمضه بىاختيار يا از روىفراموشى آب وارد گلويش مىشود، نبايد مضمضه كند.
مسأله ١٧٠٨- اگر در ماه رمضان بعد از تحقيق يقين كند كه صبح نشده وكارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده، قضا لازمنيست.
مسأله ١٧٠٩- اگر انسان شك كند كه مغرب شده يا نه، نمىتواند افطار كند و اگر شك كند كه صبح شده يا نه، پيش از تحقيق نمىتواند كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد.
احكام روزه قضا
مسأله ١٧١٠- اگر ديوانه عاقل شود، واجب نيست روزهاى وقتى را كه ديوانه بوده قضا نمايد.