عبرت‌آموز - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٢٨ - سه توصيه حضرت حق به پيامبر اكرم

اخلاقى دعوت كرد.

قرآن مجيد امنيت و اعتبار و قيمت و ارزش انسان را پس از ايمان در گرو حسنات اخلاقى سپس كارهاى پسنديده دانست.

قرآن در ضمن توصيه‌هايش به پيامبر اسلام ٦ او را به سه حقيقت اخلاقى فرمان داد:

«خذ العفو و أمر بالعرف و أعرض عن الجاهلين»[١].

عفو و گذشت را فرا گير و به همه كارهاى نيك و پسنديده فرمان ده و از نادانان رخ برتاب.

در توضيح آيه شريفه بايد گفت: خداى مهربان به پيامبر توصيه مى‌كند بى‌ادبى ديگران و بدى‌ها و آزارشان را نسبت به خود نديده بگير و در رفتارت با آنان سخت گيرى مكن و با آنان در حال مدارا باش و عذرشان را قبول كن و از آنان چيزى بيش از آنچه قدرت دارند مخواه.

پيامبر اسلام ٦ اين توصيه را در تمام طول زندگيش به كار گرفت، از بى‌ادبى مردمان گذشت كرد و بدى‌هاى آنان را به شخص خودش عفو فرمود و در هيچ شرايطى مدارا را از دست نداد و از احدى نسبت به خود انتقام نگرفت.

تفسير «منهج الصادقين» از حضرت صادق ٧ در ذيل اين آيه روايت مى‌كند:

خداى متعال پيامبرش را به اين آيه به مكارم اخلاق امر فرمود و در قرآن آيه‌اى نيست كه جامع‌تر از اين آيه بر مكارم اخلاق باشد[٢].

در روايتى آمده است: روزى كه اين آيه نازل شد پيامبر به امين وحى گفت:

اين آيه چه مى‌گويد؟ گفت: نمى‌دانم مگر اين كه بپرسم. به مقام قرب توجه كرد، سپس گفت: اى پيامبر!

[١] - اعراف: ١٩٩.

[٢] - منهج الصادقين: ٤/ ١٥٤.