ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٢٧٦ - باب ١١ اخبارى كه در باب توحيد از امام رضا

زيرا گفتار پيامبر ٦ بر آنها سنگين و دشوار مى‌آمد و نمى‌توانستند به آن سخنان گوش فرا دهند. مأمون مجدّدا گفت: خاطرم را آسوده نمودى، خداوند آسوده خاطرت كند! ٣٤- حمدان بن سليمان گويد: به حضرت رضا ٧ نامه نوشتم و در باره افعال مردم، كه آيا مخلوق خداوند است يا نه سؤال نمودم. حضرت مرقوم فرمودند: افعال مردم، دو هزار سال قبل از خلقت مردم، در علم خداوند مقدّر بود.

شرح: «يعنى خداوند ميدانسته كه چه مى‌كنند، همان طور كه به وقوع پيوسته يا مى‌پيوندد، اگر اضطرارى باشد، در علم الهى اضطرارى بوده، و اگر اختيارى باشد در علم الهى اختيارى و از روى آزادى و اختيار بجاى آورده‌اند بود. و علم او با معلوم خارج موافق است و چون در خارج اختيارى بودن فعل از فاعل محسوس است در علم الهى نيز همين طور بوده است (استاد غفّارى)».

٣٥- حسين بن خالد گويد: امام رضا ٧ به نقل از پدرانشان از