ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٣٤٢ - باب ١٢ باب مناظره حضرت رضا

مختلف و گوناگون، از جمله: خالص و ناخالص، مختلف و يكسان، به رنگها و طعمهاى متفاوت آفريد، بدون اينكه نيازى به آنها داشته باشد و يا براى رسيدن به مقام و منزلتى به اين خلقت محتاج باشد و در اين آفرينش، در خود، زيادى يا نقصانى نديد، آيا اين مطالب را مى‌فهمى؟ گفت، بله به خدا، اى سرورم.

حضرت ادامه دادند، و بدان كه، اگر خداوند، به خاطر نياز و احتياج، مخلوقات را خلق مى‌كرد، فقطّ چيزهايى را خلق مى‌كرد كه بتواند از آنها براى برآوردن حاجتش كمك بگيرد، و نيز در اين صورت شايسته بود كه چندين برابر آنچه خلق كرده بود، خلق كند، زيرا هر قدر اعوان و انصار بيشتر باشند، شخص كمك‌گيرنده قوى‌تر خواهد شد، و نيز در اين صورت حاجت‌ها تمامى نداشت زيرا هر آفرينشى كه انجام مى‌داد، حاجت ديگرى در او ايجاد مى‌شد[١]، و به اين خاطر مى‌گويم: مخلوقات را از روى نياز نيافريده است، بلكه با آفرينش مخلوقات، از يكى به ديگرى منتقل مى‌نمايد و بعضى را بر بعضى ديگر برترى مى‌دهد بدون اينكه محتاج شخص برتر باشد يا بخواهد از آن ديگرى كه زيردست قرار گرفته انتقام بگيرد، به اين علّت آفرينش كرده‌[٢].

[١]- مثل مردم كه براى هر چيزى، نياز به چيز ديگر دارند.

[٢]- يعنى به سبب نياز مخلوقات به يك ديگر و ايجاد برترى بعضى بر بعض ديگر، تا امتحان و آزمايش كه علّت خلقت است محقّق شود.