ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٣٠٧ - خطبه حضرت رضا

با اختيار تامّ، مى‌سنجد و تصميم مى‌گيرد ولى نه با نيروى فكر، تدبير مى‌كند ولى نه با حركت، اراده مى‌كند ولى نه با آهنگ، مشيّت و اراده دارد ولى نه با عزم و تصميم، درك ميكند ولى نه با آلت و وسيله حسّ، مى‌شنود و مى‌بيند ولى نه با گوش و چشم و يا وسيله ديگر.

زمان و مكان ندارد، چرت و پينكى و خواب او را فرانمى‌گيرد، صفات مختلف او را محدود نمى‌سازد، آلات و ادوات نيز او را مقيّد و محدود نمى‌كند، او قبل از زمان بوده است، و قبل از عدم وجود داشته است، و ازليّتش از هر آغاز و ابتدائى فراتر بوده است، از خلقت حواسّ توسّط او معلوم مى‌شود كه خود فاقد اين حواسّ (باصره، سامعه، لامسه، ذائقه، ...) مى‌باشد، و از ايجاد عناصر معلوم مى‌شود كه عنصر ندارد، و از آنچه كه بين اشياء ضدّيّت برقرار كرده است دانسته مى‌شود كه خود، ضدّ ندارد، و با ايجاد مقارنه و هماهنگى بين امور، دانسته مى‌شود كه قرين و هماورد ندارد، بين نور و ظلمت، آشكارى و گنگى، خشكى و ترى و سرما و گرما ضدّيت برقرار كرده است، امور نامساعد و دور از هم آنها را به دور هم جمع كرده، و امور نزديك را از هم جدا نموده است، و پراكندگى اينها و اجتماع آنها، دليلى است بر وجود