درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٩٤ - ه تنظيم احساس نسبت به درآمد
از اين رو امام على (ع) مىفرمايد:
لا تُطمِعَنَّ نَفسَكَ في ما فَوقَ الكَفافِ فَيَغلِبَكَ بِالزِّيادَةِ.[١]
هرگز خود را به بيش از حدّ كفاف در طمع نينداز. مبادا كه با زيادهخواهى بر تو چيره شود!
تفاوت فرد قانع با فرد حريصِ ناراضى، در احساس آرامشى است كه فرد قانع، از آن بهرهمند است و فرد حريص، از آن محروم. نه حرص زدنِ حريص بر ميزان روزى او افزوده است و نه قناعت قانع، روزى كمترى نصيب وى كرده است. پس اگر انسان به آنچه تعيين شده، راضى باشد، از نعمت آرامش نيز برخوردار خواهد شد؛ چيزى كه فرد حريص از آن محروم است. پيامبر (ص) مىفرمايد:
ألا وإنَّ لِكُلِّ امرِي رِزقاً هُوَ يَأتيهِ لا مَحالَةَ، فَمَن رَضِيَ بِهِ بورِكَ لَهُ فيهِ ووَسِعَهُ ومَن لَم يَرضَ بِهِ لَم يُبارَك لَهُ فيهِ ولَم يَسَعهُ.[٢]
آگاه باشيد كه براى هر كس، روزىاى هست كه به ناچار به او مىرسد. پس اگر كسى به آن راضى باشد، مايه بركت او مىشود و نيازهايش را فرا مىگيرد، و كسى كه به آن راضى نباشد، مايه بركت او نمىشود و نيازهايش را فرا نمىگيرد.
از اينرو، نياز انسان به قناعت، بيشتر از نياز او به حرص و طمع است.[٣] هرچه انسان، حريصتر شود، به همان اندازه از آرامش، دور شده است. راهى كه حريص مىپيمايد، به وادى آرامش ختم نمىشود[٤] و نه تنها از آن برخوردار نمىگردد، بلكه آن مقدارى را هم كه دارد، از دست مىدهد. شخص حريص، از جهت آرامش روحى و لذّت زندگى، يك «محروم» محسوب مىشود. امام صادق (ع) مىفرمايد:
حُرِمَ الحَريصُ خَصلَتَينِ ولَزِمَتهُ خَصلَتانِ: حُرِمَ القَناعَةَ فَافتَقَدَ الرَّاحَةَ، وحُرِمَ
[١]. غرر الحكم، ح ١٠٢٨٩.
[٢]. اعلام الدين، ص ٣٤٢؛ مستدرك الوسائل، ج ١٣، ص ٢٩، ح ١٤٦٥٢.
[٣]. امام على( ع):
إنكم إلي القناعة بيسير الرزق أحوج منكم إلي اكتساب الحرص في الطلب ( غرر الحكم، ح ٨٩٨٥؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ١٧٤).[٤]. امام على( ع):
لا يَلقَي الحَريصُ مُستَريحاً ( غرر الحكم، ح ٦٦٠١؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٥٣٧).