كارى انجام دهد. ثالثاً خير بودن امور، هميشه آشكار نيست و گاهى پنهان است و اين نيز يك واقعيت است. با توجّه به اين نكته، تناقضى كه در بدو امر به ذهن مى‌آمد، برطرف مى‌شود.[١] از آن جا كه فرد معتاد يا در معرض اعتياد، معمولًا زود قضاوت مى‌كند و از اسرار امور، ناآگاه است، اغلب به قضاوت ظاهرى خود اكتفا مى‌كند و از پرداختن به تفكّر بيشتر و رمزگشايى امور ناملايم، طفره مى‌رود. واقعيت‌هاى زندگى انسان، شامل لايه‌هاى عميق‌ترى است كه با ظاهر آن متفاوت است. در صورت توجّه فرد معتاد يا در معرض اعتياد به اين امور پنهان و پذيرش قلبى آنها ضمن ايجاد رضايت واقعى از زندگى، احساس وجدان و سپاس و ستايش نسبت به خداوند، حاصل خواهد شد و بدين سان، زمينه گرايش به اعتياد از بين مى‌رود. البته ممكن است حمكت بسيارى از تقديرها براى انسان معلوم نشود و در حدّ فهم او نباشد؛ ولى انسان مؤمن در چنين مواردى، با استعانت از ايمان و يقينى كه به مبدأ آفرينش خود و صفات واقعى او دارد، مطمئن مى‌شود كه در امور پيش‌آمده‌اى كه خود سبب نبوده و به تقدير مستند است، حكمت الهى، جارى است.

حكمت الهى در منتهاى درجه خود، مملو از خير است و تصوّر شر در آن محال است. در نتيجه، يكى از نتايج خيرپندارى و خيرگرايى در مقدّارت زندگى، علاوه بر رضامندى از زندگى و افزايش ميزان صبر در مشكلات، اين است كه موجبات سپاس‌گزارى يا شكرگزارى بنده معتقد به خدا را فراهم مى‌سازد؛ سپاس از وجود نعمت‌هاى موجود و قابل درك و نيز سپاس از نعمت‌هاى بى‌انتهاى الهى كه قابل درك نيستند، ولى با اعتقاد به تدبير حكيمانه و خضوع در برابر خير مطلق، در حقّ بندگان جارى شده است. بديهى است كه چنين ديدگاهى موجب رضامندى از زندگى مى‌گردد و تصوّرات منفى را دور مى‌كند و در نتيجه، از ابتلا به اعتياد پيشگيرى مى‌نمايد.

ب. خيرشناسى‌

پيش‌تر گفتيم كه به عنوان يك واقعيت، قضاى الهى، هميشه مبتنى بر خير است و خير

[١]. مبانى و عوامل شادكامى در اسلام با رويكرد روان‌شناسى مثبت گرا.