درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ٧٥ - يك هماهنگسازى انتظارات با واقعيتها
كه انتظارات انسان چگونه بايد تنظيم شود تا در خوشايند و ناخوشايند، موجب واكنش مثبت گردند و رضامندى را به وجود آورند؟
در ادامه، مناسبات انتظارات با واقعيتها را بررسى مىكنيم تا روشن شود كه چه الگويى از تنظيم انتظارات، موجب پيشگيرى از واكنش منفى به خوشايند و ناخوشايند مىگردد و واكنش مثبت را به وجود مىآورد و در نتيجه، مانع گرايش به اعتياد مىگردد.
يك. هماهنگسازى انتظارات با واقعيتها
انتظارات برخى افراد معتاد يا در معرض اعتياد، با واقعيتهاى زندگى دنيا همخوانى ندارند. خوشايند و ناخوشايند، دو روى سكّه زندگى دنيا هستند و دنيا قوانينى دارد كه واقعيت آن را تشكيل مىدهد و خداوند متعال، آنها را وضع كرده است. اين قوانين، تغييرناپذيرند و به گونهاى تنظيم شدهاند كه سعادت و شادكامى واقعى و اصيل انسان را تأمين مىكنند؛ چرا كه بر مبناى مصلحت بشر شكل گرفتهاند. به همين جهت، ناهماهنگى انتظارات با واقعيتها عامل نارضايتى است و اين بدان جهت است كه ناهماهنگى، موجب احساس ناكامى مىگردد و احساس ناكامى در انتظارات، به احساس نارضايتى منجر مىگردد. اگر انتظارات انسان تحقّق يابد، موجبات رضايت و خرسندى و احساس كاميابى وى را فراهم مىسازد و اگر تحقّق نيابد، موجب نارضايتى و احساس ناكامى وى مىگردد.
افراد معتاد يا در معرض اعتياد، برآناند تا با تمركز بر انتظارات و محور قرار دادن آنها، واقعيت را با انتظارات خود هماهنگ سازند. اين يعنى هماهنگسازى واقعيتها با انتظارات. از منظر الگوى انتظارات مىتوان وضعيت افراد مستعد يا مبتلا به اعتياد را بررسى كرد. پژوهشهاى ميدانى مىتوانند مشخّص سازند كه اين دست افراد، از چه الگوى انتظارى استفاده مىكنند. نتيجه اين پژوهشها به اضافه نتيجه پژوهشهاى اسلامى مىتوانند هم در پيشبينى، هم در پيشگيرى و هم در درمان اين افراد، مؤثّر باشند.
به هر حال، با توجّه به آنچه گذشت، قوانين و واقعيتهاى دنيا- كه توسط خداوند