درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ٦٩ - الف فلسفه خير و رضامندى از زندگى

كه الگوى لذّتِ حال، تا چه اندازه در گرايش به اعتياد مؤثّر است.

٢. رضامندى، عامل پيشگيرى از اعتياد

اين پژوهش‌ها نشان مى‌دهند كه مسئله احساس نارضايتى، از عوامل مهم در گرايش به اعتياد است. لذا بايد براى آن چاره‌اى انديشيد. اين عامل، پيوندى ناگسستنى با فلسفه لذّت دارد. معمولًا افراد لذّت‌گرا دچار احساس نارضايتى مى‌شوند؛ چون زندگى را مطابق ميل خود نمى‌بينند. سؤال اساسى اين است كه: چگونه ممكن است انسان از زندگى‌اى كه ممكن است طبق ميل او نيز نباشد، راضى باشد؟ زندگى از سويى، شامل ناخوشايندى‌هايى نيز مى‌شود كه رنج و زحمت براى انسان دارد و از سوى ديگر، شامل قوانينى است كه براى انسان، ناخوشايند و تكلّف‌آور است؛ چرا كه هم شامل بايدهايى است كه معمولًا براى انسان، ناخوشايند است و بايد آنها را انجام دهد، و هم شامل نبايدهايى است كه معمولًا براى انسان، خوشايند است و بايد آنها را ترك كند. از اين رو، مسئله اساسى در اين بحث، آن است كه با توجّه به اين اوصاف، چگونه مى‌توان از زندگى راضى بود؟

الف. فلسفه خير و رضامندى از زندگى‌

پاسخ پرسش بالا، خيرباورى است. باور به خير بودن تقديرهاى خداوند متعال، عامل اساسى رضامندى است. اگر فرد معتاد يا در معرض اعتياد، باور داشته باشد كه آنچه خداوند متعال تقدير مى‌كند، خير است، به رضايتمندى دست خواهد يافت. پيش از هر چيز بايد به چند نكته توجّه كرد: يكى اين كه «خير»، رضايت‌آور و «شرّ»، نارضايت‌آور است. اگر انسان، چيزى را شرّ بداند، از آن راضى نيست و اگر خير بداند، از آن راضى است؛ اين يك قاعده است. نكته دوم در باره نظام ارزيابى انسان است. انسان، همه پديده‌ها را ارزيابى مى‌كند. مسئله خير و شرّ بودن پديده‌ها نيز تابع همين قاعده است؛ بدين معنا كه همه پديده‌ها ارزيابى مى‌شوند و نتيجه آن يا خير دانستن است و يا شر دانستن. نكته سوم در باره نقش ارزيابى در احساس است. نظام احساس انسان، تابع نظام شناختى اوست. از اين رو، خوب يا بد بودن احساس ما نتيجه خير يا شر دانستن پديده‌هاست. بر اين اساس،