درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٢٦ - ج تصحيح تفسير از بلا
كه دفع كردن آن، پيش از سرآمدن زمان آن، افزودن بر رنج آن است.
خِرد، حكم مىكند كه انسان «در برابر سختىها» نَايستد؛ بلكه «در كنار سختىها» قرار گيرد. قرار گرفتن «در كنار سختىها» امكان مديريت كردن و مهار نمودن سختىها را به وجود مىآورد؛ بر خلاف بىتابى كردن و در برابر سختىها قرار گرفتن كه انسان را ناتوان مىسازد و زمينهساز گرايش به اعتياد مىگردد.
ج. تصحيح تفسير از بلا
از امور مهم در اين بحث، الگوى تفسير بلاست. هر موقعيت ناخوشايندى، توسّط انسان، ارزيابى مىگردد. اين ارزيابىها تأثير مستقيمى بر فشار روانى حاصل از موقعيت دارد. اگر موقعيت ناخوشايند را مثبتْ ارزيابى كنيم و يا داراى بار مثبت بدانيم، قابل تحمّل خواهد بود و اگر منفى ارزيابى كنيم، از كنترل ما خارج و غير قابل تحمّل مىگردد. در حقيقت، ما آنگونه كه حوادث را تفسير مىكنيم، به آنها واكنش نشان مىدهيم. بنا بر اين، از اين منظر نيز مىتوان افراد معتاد را بررسى نمود. به نظر مىرسد كه اين دست افراد، از الگوى تفسير غير واقعى در تفسير بلا استفاده مىكنند. لذا دچار احساس بىمعنايى زندگى و احساس ناكامى مىگردند و به شدّت فشار روانى خود را بالا مىبرند.
امّا تفسير منفى چه مىتواند باشد؟ از مسائل مربوط به بلا، جايگاه انسان نزد خداوند است. به محض ورود بلا و مصيبت، انسان در برخى باورهاى پيشين خود ترديد مىكند و اين سؤال برايش پيش مىآيد كه جايگاه من نزد خداوند چگونه است؟ كسانى كه در سختىها و بلاها بىتاب مىشوند، نه تنها موقعيت ناخوشايند را بىمعنا مىدانند، بلكه آن را منفى نيز ارزيابى مىكنند. معمولًا چنين افرادى، سختىهاى زندگى را اهانتآميز، ارزيابى مىكنند. در تصوّر اين افراد، مال و ثروت، نشانه «كرامت» است و محروميت، نشانه «خوارى». قرآن كريم در اين باره مىفرمايد:
(فَأَمَّا الْإِنْسانُ إِذا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ\* وَ أَمَّا إِذا مَا