درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٥٠ - چهار مديريت مقايسهها
افرادى است كه گرايش به اعتياد پيدا مىكنند. اين خصيصه مىتواند پيشبينى كننده گرايش به اعتياد نيز باشد. براى پيشگيرى از اعتياد يا درمان آن، بايد الگوى عينىگرا در داشتههاى زندگى را تغيير داد و الگوى جامع مادى- معنوى را جايگزين آن ساخت. با اين تغيير، احساس محروميت از بين خواهد رفت و بدين سان، ديگر به استفاده از مواد مخدّر به عنوان عامل تسكين، نيازى نخواهد بود.
چهار. مديريت مقايسهها
يكى از راههايى كه ما در زندگى خود براى ارزيابى وضعيتمان به كار مىبريم، مقايسه كردن خود با ديگران است. در اين مقايسه، انسان، موقعيت اجتماعى و كاميابى زندگى خود را شناسايى مىكند. رهاورد اين مقايسه، يا شادكامى و رضايت از زندگى، همراه با اميد و پويايى است و يا ناخرسندى و نارضايتى از زندگى، همراه با نااميدى و ناتوانى است. به همين جهت، يكى از زمينههاى مهم گرايش به اعتياد، الگوى «مقايسه اجتماعى» است. اگر نظام مقايسه فرد، مديريت نشده باشد، زمينه نارضايتى از زندگى و گرايش به اعتياد را فراهم مىآورد.
مقايسه اجتماعى، دو گونه است؛ صعودى و نزولى. مقايسه صعودى، موجب كاهش رضامندى مىگردد. كسى كه وضع خود را با كسانى كه در سطح بالاترى قرار دارند، مقايسه كند، ميزان رضايت او از زندگى خودش پايين مىآيد. اين بدان جهت است كه مقايسه وضع خود با وضع كسانى كه در موقعيت برترى قرار دارند، سبب «كوچكشمارى داشتههاى خود» و «بزرگنمايى داشتههاى ديگران» مىشود و سپس «تمركز بر نداشتههاى خود» موجب برترى ديگران و مانع ديدن داشتههاى خود مىشود. در زندگى، چيزهاى فراوانى وجود دارند كه مىشود به خاطر آنها زندگى بانشاط و شادى داشت. مقايسه صعودى سبب مىشود كه انسان آنچه را در خود دارد، نبيند و پيوسته حسرت زندگى ديگران را بخورد. آن كوچكشمارى و اين بزرگنمايى و آن تمركز بر نداشتهها، مجموعاً وضعيت بسيار سخت و آزاردهندهاى را به وجود مىآورند كه منجر به ناخرسندى