درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٧ - الگوى پيشگيرى از اعتياد
اسلامى، مرتبط است. با اين حساب، به راحتى مىتوان راههاى اسلامى پيشگيرى از اعتياد را به دست آورد.
الگوى پيشگيرى از اعتياد
رويكرد اسلامى در پيشگيرى از اعتياد، به تناسب هر كدام از عوامل، راهكارهايى را ارائه مىكند و در نهايت، اين راهكارها خود، مبنايى اساسى و كلّى دارند كه همه آنها را تحت پوشش قرار مىدهد.
در مواجهه با عامل لذّتجويى، بايد رويكرد لذّت را تغيير داد. بدين منظور بايد نخست، لذّتجويى را تعديل نمود كه براى آن، دو راهكار اساسى وجود دارد: يكى تنظيم نظام رغبت و علاقه انسان- كه همان مفهوم اسلامى «زهد» است و موجب مىشود رغبت فرد از لذّتهاى ناپايدار و نادرست، به لذّتهاى پايدار و درست سوق پيدا كند- و ديگرى تنظيم نگاه نسبت به زندگى و پايانپذيرى آن است- كه همان مفهوم اسلامى «ياد مرگ» است و موجب مىشود كه لذّتجويى انسان در زندگى دنيا تعديل شود-. پس از تعديل لذّتجويى، نوبت به جايگزينى مىرسد. از منظر اسلام، رويكرد به زندگى، رويكرد «خير» است. ما نه براى كسب لذّت، بلكه براى كسب خير بايد زندگى كنيم و فلسفه زندگى و بهداشت روان در اسلام، همين «خير» است. حتّى فلسفه اسلام، مبتنى بر رنج نيز نيست. از منظر اسلام، انسان بايد به دنبال خير باشد، نه لذّت يا رنج؛ خير، ممكن است همراه با رنج يا لذّت باشد. وقتى خير، محور قرار گرفت، ديگر براى انسان فرق نمىكند كه در رنج است يا در لذّت. ايجاد فلسفه خير نيز نيازمند دو چيز است: يكى ايمان به «تقدير» ي بودن امور عالم، و ديگرى «خير» بودن تقديرهاى خداوند متعال.
همين فلسفه اگر جايگزين شود، مىتواند عامل دوم (يعنى نارضايتى) را نيز حل كند. در مواجهه با عامل دوم گرايش به اعتياد، بايد «خيرباورى» را تقويت كرد كه در بحث پيش گذشت؛ امّا علاوه بر آن، امور ديگرى نيز هستند كه داشتههاى زندگى را به انسان نشان مىدهند و نمىگذارند وى دچار احساس محروميت شود. اين امور، عبارتاند از: