درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ٧١ - الف فلسفه خير و رضامندى از زندگى
فرد بىدين يا ضعيفْ ايمان، ممكن است آن را شرّ تصوّر كند. به طورى كه در ظاهر، اتّفاقى ناملايم به نظر مىآيد، ولى در واقع چنين نيست؛ بلكه آن پيشآمد، خير است. اين جاست كه گروهى از افراد سُسْتايمان و يا نادان، ممكن است به ترديد بيفتند و در خير بودن آن، شك كنند. اصولًا داشتن درك متفاوت از پديدههاى نامطلوب زندگى، يا نيازمند توانايىهاى عقلى عادى است و يا نيازمند ايمانى قلبى به مبدأ هستى و مقصد زندگى. لذا آن گروه از افراد كه به دلايل عدم تحوّل استعدادهاى خدادادى و يا اختلالات روانشناختى حادّ منجر به سايكوز، گرايش به سوء مصرف مواد دارند، به طور طبيعى از مواهب عقل و ايمان خود بهرمند نخواهند بود؛ امّا اگر يك فرد متوسط از نظر رشد عقلى و اعتقاد به ماوراء را در نظر بگيريم، انتظار هست كه بتواند درك درستى از پديدههاى طبيعت و زندگى داشته باشد؛ امّا در صورتى كه دچار نارسايى در تحوّل عقلى شده باشد يا غفلت و نادانى از لوازم درك عقل وجود داشته باشد، پيشآمدهاى متعدد از ناملايمات زندگى، ممكن است به بدبينى آنها نسبت به نظام خلقت و اراده الهى منجر شود و بقيه ايمانشان را هم از دست بدهند. قرآن كريم به اين نكته يادآور مىشود كه اگر با دستورهايى از خداوند روبهرو شُديد كه به نظر شما سخت و ناخوشايند بود، به صِرف اين احساس خود، قضاوت نكنيد و ممكن است در واقع برايتان خير باشد:
(عَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ عَسى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ).[١]
چه بسا چيزى را ناخوش داشته باشيد و آن براى شما خير باشد و چه بسا چيزى را دوست داشته باشيد و آن براى شما شرّ باشد؛ و خدا مىداند و شما نمىدانيد.)
راز پذيرش تقديرات الهى به عنوان يك اتفاق حسنه يا امر خير، نيازمند پذيرفتن اين مقدمات است كه اوّلًا قاعده اوّليه در ذات بشر، خيرپذيرى اوست. ثانياً آنچه خداوند متعال تقدير و قضا نموده، مبتنى بر خير است و اصولًا از حكمت خداوند به دور است كه جز خير،
[١]. سوره بقره، آيه ٢١٦.