درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٨٨ - ج اطمينان به روزى
ج. اطمينان به روزى
پس از شناخت مفهوم روزى مؤثّر، مسئله مهم ديگر، رسيدن به روزى است. ترس از آينده و چگونگى تأمين «روزى»، نگرانىاى عمومى است. روزى، يكى از نيازهاى اساسى انسان است و از اين رو، معمولًا اين نگرانى وجود دارد كه آينده چه خواهد شد؟ آيا روزى فردا خواهد رسيد؟ و ... در اين حالت، آينده، تاريك و مبهم ارزيابى مىشود و به همراه آن، اضطراب و نگرانى از فردا شكل مىگيرد. ترس و نگرانى اگر به اندازه باشد و از حدّ متعارف نگذرد، عامل تحرّك براى كسب روزى است. انسان بىخيال، براى كسب روزى تلاش نخواهد كرد و همين امر، موجب بروز مشكلات فراوانى در زندگى وى خواهد شد. پس نگرانى به اندازه كم آن، مفيد است؛ امّا اگر افزايش يابد و از حدّ معمول بگذرد، به افزايش تنيدگى و فشار روانى منجر مىشود و رضايت از زندگى را به مخاطره مىاندازد. امام على (ع) يكى از عوامل هلاك كننده مردم را ترس از فقر مىداند[١] كه يكى از جلوههاى اين هلاكت، گرايش به اعتياد است.
امّا واقعيت اين است كه خداوند، روزى انسان را تأمين مىكند. به همين جهت، بخشى از متون دينى مربوط به اين موضوع، به ارائه اطلاعات در اين زمينه اختصاص يافته است. براى نمونه، خداوند متعال تصريح مىكند كه هيچ جنبندهاى در روى زمين نيست مگر آنكه روزىاش بر عهده خداست[٢] و چه بسا جنبندگانى كه ياراى به دست آوردن روزى خويش را ندارند و خدا روزى آنها را مىدهد. روزى انسان را نيز همين خدا تأمين مىكند.[٣]
در روايات نيز آمده كه هر جاندارى، روزى خود را دارد.[٤] امام على (ع) در اين باره به جنبندگان اشاره مىكند و مىفرمايد:
به مورچه بنگريد كه با آن همه كوچكى و ظرافت اندام- كه تقريباً به چشم نمىآيد-، روزىاش تضمين شده و به فراخور حالش، روزى او
[١].
أهلك الناس اثنان: خوف الفقر و طلب الفخر ( الخصال، ص ٦٨، ح ١٠٢).[٢].( وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها كُلٌّ فِي كِتابٍ مُبِينٍ)( سوره هود، آيه ٦).
[٣].( وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُها وَ إِيَّاكُمْ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ)( سوره عنكبوت، آيه ٦٠).
[٤]. امام على( ع): لكل ذى رمق قوت( الكافى، ج ٨، ص ٢٢، ح ٤).