درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٦٤ - الف هيجانات حسى و مادى
سه. گياه اسپند. ريشه و شاخه گياه اسپند،[١] داراى فوايد فراوان است. يكى از فوايد بارز آن- چنان كه امام على (ع) مىفرمايد-، ايجاد نشاط است.[٢]
غريزه جنسى، بُعد ديگر انسان است كه ارضاى آن موجب نشاط و شادابى مىگردد. به همين جهت، اسلام براى اين امر، جايگاه ويژهاى قائل شده است. در برخى روايات، يكى از اخلاقهاى پيامبران، ارضاى مشروع غريزه جنسى شمرده شده است.[٣] اين امر براى اسلام چنان مهم است كه با پديده رهبانيت جنسى، به شدّت برخورد كرد و اهل ايمان را به اصل ازدواج و روابط زناشويى، ترغيب نمود.[٤]
در روايات پيشگفته و ديگر روايات مربوط به نشاط، به امورى اشاره شده كه به بُعد بهداشت و نظافت مربوط مىشود. جنبههاى مختلف بدن انسان، نيازمند پاكيزگى است. كثيفى، موجب بروز نابهسامانى و بيمارى در بدن انسان مىگردد و غم و اندوه وى را فراهم مىسازد. لذا نسبت به كثيفى، واكنش شديد نشان داده شده است. پيامبر خدا (ص) تأكيد مىكند كه فرد كثيف، بد بندهاى است[٥] و خداوند متعال، چركى و ژوليدگى را دشمن مىدارد.[٦] در روايات، موارد مختلفى در اين حوزه مطرح شده كه به آنها خواهيم پرداخت.
مسواك زدن. آموزههاى دينى، بهداشت دهان و دندان را امرى مهم و مسواك زدن را در فراهم آمدن آن مؤثر مىدانند. مسواك زدن بنا بر همين آموزهها دارى فوايد فراوانى، از
[١]. اسپند، دانهاى است كه به جهت چشم زخم در آتش مىريزند. حرمله، اسفند، سپند، سبنج، نامهاى ديگر آن است( ر. ك: لغتنامه دهخدا).
[٢].
مَا مِنْ شَجَرَةِ حَرْمَلٍ إِلَّا وَ مَعَهَا مَلَائِكَةٌ يَحْرُسُونَهَا حَتَّى تَصِلَ إِلَى مَنْ وَصَلَتْ وَ فِي أَصْلِ الْحَرْمَلِ نُشْرَةٌ وَ فِي فَرْعِهَا شِفَاءٌ مِنِ اثْنَيْنِ وَ سَبْعِينَ دَاءً ( دعائم الاسلام، ج ٢، ص ١٥٠، ح ٥٣٥).[٣]. پيامبر خدا( ص):
ما أحب من دنياكم الا النساء والطيب ( الكافى، ج ٥، ص ٣٢١؛ مسند ابو يعلى، ج ٣، ص ٤٠٣، ح ٣٤٦٩. نيز، ر. ك: الكافى، ج ٥ ص ٣٢٠؛ تهذيب الاحكام، ج ٧، ص ٤٠٣؛ كتاب من لايحضره الفقيه، ج ٣، ص ٣٨٢).[٤]. كانون مهرورزى، ج ١، ص ٧٩.
[٥]. پيامبر خدا( ص):
بِئسَ العَبدُ القاذُورَةُ ( الكافى، ج ٦، ص ٤٣٩، ح ٦).[٦]. پيامبر خدا( ص):
إن الله تعالى يبغض الوسخ والشعث ( جامع الصغير، ج ١، ص ٢٨٣، ح ١٨٥٥؛ كنز العمّال، ج ٦، ص ٦٤١، ح ١٧١٨١). كنز الفوائد عن رسول الله( ص): إنَّ الله يُبغِضُ الرَّجُلَ القاذورَةَ. قيلَ: ومَا القاذورَةُ يا رسول الله؟ قالَ: الَّذي يَتأفَّفُ بِهِ جَليسُهُ ( كنز الفوائد، ج ٢، ص ١٨٥؛ بحار الأنوار، ج ٨٠، ص ١٠٦. نيز، ر. ك: الخصال، ص ٦٢٠، ح ١٠).