درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ٧٤ - ج تنظيم انتظارات
براى خيرشناسى است.[١] خداوند متعال و معصومان (عليهم السلام) با معرّفى خير و ابعاد گوناگون آن، اطلاعات لازم در اين باره را ارائه نمودهاند.[٢]
كتاب خير و بركت در قرآن و حديث، به تفصيل روايات اين موضوع را گردآورده و به شيوهاى مناسب، طبقهبندى نموده است. همچنين در بخشهاى ديگر روايات نيز به تناسب هر موضوعى، ابعاد مختلف خير بودن تقديرهاى خداوند متعال بيان شده است. به جهت دامنهدارى اين مباحث، از وارد شدن به آنها در اين جا خوددارى مىكنيم و به منابعش ارجاع مىدهيم. آنچه مهم است اين كه قرآن و حديث، دو منبع مهم براى شناخت خيرند. از اين رو، مراجعه به متون دينى مىتواند فرد را براى شناخت خير كمك نمايد. اگر خير و شرّ واقعى شناسايى شوند، احساس نارضايتى از بين خواهد رفت. از اين رو، يكى از آموزشهايى كه بايد افراد معتاد يا در معرض اعتياد ببينند، شناخت خير و شرّ واقعى است. با اين كار، نظام ارزيابى فرد از زندگى، مطابق با واقعيت شكل مىگيرد و احساس بَد از تقديرهاى خداوند از بين مىرود. لذا نيازى به پناه بردن به اعتياد باقى نمىماند.
ج. تنظيم انتظارات
از مسائل مهمّى كه در پيشگيرى از اعتياد، نقش دارد، تنظيم انتظارات به سبكى معقولانه است. انتظارات ما از زندگى، يعنى خواستههاى ما از زندگى و آرزوهاى مادى در زندگى؛ يعنى چيزهايى كه دوست داريم به دست آوريم و امورى كه دوست نداريم اتفاق افتند. هركس امورى را دوست دارد و از امورى گريزان است. لذا مايل است زندگىاش بر اساس آنچه دوست دارد، پيش رود و از آنچه دوست ندارد، به دور باشد. اين كه انتظارات ما چگونه تنظيم شده باشند، نقش مهمّى در رضامندى يا نارضايى دارد. سؤال اين است
[١]. امام على( ع):
إنَّ اللهَ سُبحانَهُ أنزَلَ كِتابا هادِيا بَيَّنَ فيهِ الخَيرَ وَالشَّرَّ، فَخُذوا نَهجَ الخَيرِ تَهتَدوا، وَاصدِفوا عَن سَمتِ الشَّرِّ تَقصِدوا؛ خداى سبحان، كتابى هدايتگر فرستاد و نيك و بد را در آن روشن ساخت. پس راه نيكى را پيش بگيريد تا هدايت شويد، و از سمت و سوى بدى رويگردان شويد تا در راه ميانه[ كه راه راست است،] قرار بگيريد( نهج البلاغه، خطبه ١٦٧؛ بحارالأنوار، ج ٣٢، ص ٤٠، ح ٢٦ و ج ٦٨، ص ٢٩٠، ح ٤٩).[٢]. بررسى اين موضوع، خود، بحث مستقلى است كه مىتواند دستِكم موضوع پاياننامه كارشناسى ارشد باشد.