درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٠٩ - سه باور و انتخاب صحيح «خدا - تكيهگاهى»
موفّقيتآميز از آن- در خوشايند و ناخوشايند- نيازمند قدرت و توان بالاست و از سوى ديگر، انسان موجودى ضعيف و ناتوان است![١] از اين رو به تنهايى از عهده پيچ و خم زندگى برنمىآيد و به نقطهاى نياز دارد تا به آن اتّكا كند. لذا هيچ انسانى نيست كه به تكيهگاه نياز نداشته باشد. از اين رو، اگر انسان احساس كند كه در زندگى، هيچ پشتوانه و تكيهگاهى ندارد، دچار احساس نااميدى، ناكامى و نارضايتى خواهد شد. بايد ديد آيا واقعاً هيچ تكيهگاهى وجود ندارد؟ يا ما بر تكيهگاه مطمئنِ موجود، تكيه نمىدهيم؟
سه. باور و انتخاب صحيح: «خدا- تكيهگاهى»
با توجّه به آنچه پيشتر در باره انتخاب تكيهگاه گذشت، در گام نخست بايد معيارهاى تكيهگاه مطمئن را شناخت تا در انتخاب، اشتباهى صورت نگيرد. از ويژگىهاى تكيهگاه مطمئن، «توانايى» است. نقطهاى كه انسان مىخواهد به آن اتّكا كند بايد توانايى و قدرت كافى داشته باشد تا بتواند از فرد حمايت كند و نيازهاى وى را برآورد. ويژگى ديگر، «دارايى» است. اگر نقطه اتّكا، از ذخايرى غنى براى تأمين نياز برخوردار نباشد، حتّى با وجود توانايى، صلاحيت تكيهگاه شدن را ندارد. بنا بر اين، تكيهگاه بايد دارا و برخوردار باشد.
ويژگى سوم، «دانايى» است. نقطه اتّكا بايد آگاه و دانا باشد تا در مقام تشخيص و عمل، خردمندانه رفتار كند. اگر توانايى و دارايى وجود داشته باشد، امّا دانايى نباشد، چه بسا دارايى و توانايى، به گونهاى اعمال شود كه نتيجهاى جز زيان نداشته باشد. ويژگى چهارم، «پايايى» است. نقطه اتّكا بايد به لحاظ زمانى، پايدار و هميشگى باشد. منبع ناپايدار به جهت احتمال فقدان، در همه زمانها نمىتواند پاسخگو باشد.
خلاصه اين كه براى تكيهگاه، دست كم چهار ويژگى بايد وجود داشته باشد تا بتوان به آن اطمينان نمود و هر چه اين ويژگىها بيشتر وجود داشته باشند، اطمينان بيشترى به وجود مىآورند. نقطه ناتوان، ندار، نادان و ناپايدار، اطمينانبخش نخواهد بود.
پس از معيارها، نوبت به تشخيص مصداق مىرسد. تنها مصداقى كه معيارهاى ياد
[١].( خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِيفاً)( سوره نساء، آيه ٢٨).