درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ٧٦ - دو واقعيتشناسى، لازمه هماهنگسازى
متعال وضع مىگردند-، تغيير ناپذيرند. امام على (ع) در سفارش به فرزندش امام حسن (ع) بر اين نكته تأكيد مىكند و مىفرمايد:
اعلم ... أنَّ الدُّنيا لَم تَكُن لِتَستَقِرَّ إلّا عَلى ما جَعَلَهَا اللّه عَلَيهِ مِنَ النَّعماءِ وَالابتِلاءِ وَالجَزاءِ فِي المَعادِ، أو ما شاءَ مِمّا لاتَعلَمُ.[١]
بدان ... به درستى كه دنيا، جز بر آن روال كه خداوند قرارش داده است بر برخوردارى و گرفتارى (/ آزمايش) و سزادهى در معاد، و يا آنچه كه او خواسته است و تو نمىدانى، قرار نمىگيرد.
از اين رو، سعى در تغيير واقعيتها و تطبيق آنها با انتظار خود، آب در هاون كوبيدن و تلاشى بيهوده است كه نتيجهاى جز افزايش درد و رنج و گسترش نارضايتى ندارد. افراد معتاد يا در معرض اعتياد مىخواهند دنيا را با انتظاراتشان هماهنگ سازند و همين، عامل نارضايتى و گرايش به اعتياد مىگردد.
از آنچه گذشت چنين به دست مىآيد كه راه درست، تغيير انتظارات و تنظيم آنها با واقعيتهاست. قوانين زندگى، تغييرناپذيرند. فرد معتاد يا در معرض اعتياد بايد انتظارات خود را با شرايط دنيايى كه در آن زندگى مىكند، تطبيق دهد تا راحت زندگى نمايد. اين يعنى هماهنگسازى انتظارات با واقعيتها. وقتى فرد معتاد يا در معرض اعتياد، انتظار خود را با واقعيتها هماهنگ ساخت، انتظارات او واقعگرايانه خواهند شد و در نتيجه، موجب احساس ناكامى نمىگردند و بدين سان، رضامندى از زندگى به دست مىآيد.
دو. واقعيتشناسى، لازمه هماهنگسازى
بر اساس آنچه گذشت، زندگى دنيا قوانينى دارد كه بايد آنها را شناخت تا فرد معتاد يا در معرض اعتياد، خود را با آن هماهنگ سازد. بنا بر اين، يكى از ضرورتهاى رضامندى، شناخت قوانين و واقعيتهاى حاكم بر زندگى است. اين قوانين، توسط ما وضع نشده است و به دلخواه ما نيز تغيير نخواهد كرد. اگر فرد معتاد يا در معرض اعتياد از آنها آگاهى يابد و بر اساس آن، انتظارات و رفتار خود را تنظيم كند، ناراضى نخواهد بود. شناخت واقعيتهاى
[١]. نهج البلاغه، نامه ٣١؛ تحف العقول، ص ٧٢؛ بحار الأنوار، ج ٧٧، ص ٢٢٠، ح ٢.