درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٦٧ - جمعبندى

كاهش مى‌دهد و غم و اندوه را رفع مى‌كند.

سيره معصومان (عليهم السلام) اين بوده كه گاه با استفاده از اين عامل، فشارهاى روانى خود را كنترل مى‌كردند. امام كاظم (ع) مى‌فرمايد: «گاهى عربى باديه‌نشين خدمت پيامبر خدا (ص) مى‌رسيد و هديه براى ايشان مى‌آورد و تقديم ايشان مى‌كرد. سپس مى‌گفت: پول هديه ما را بده! پيامبر خدا (ص) مى‌خنديد و هر گاه اندوهگين مى‌شد، مى‌فرمود: آن اعرابى چه كرد! اى كاش دوباره مى‌آمد».[١]

خنديدن، يكى از امورى است كه موجب نشاط و شادابى مى‌گردد. عدّه‌اى، لذّت‌هاى دنيوى را با ايمان و ديندارى در تضاد مى‌دانستند و تنها عبادت كردن را مى‌پسنديدند. لذا در موضوع ما، از خنديدن پرهيز مى‌كردند و تنها گريه كردن را مشروع مى‌دانستند. اين در حالى است كه پيامبر خدا (ص) در برابر اين جريان ايستاد و فرمود: «هان! هر عبادتى را جوش و خروشى است كه سرانجام فروكش مى‌كند. پس، هر كس جوش و خروش عبادتش به سنّت من آرام گيرد، هدايت شده است و هركه با سنّت من مخالفت ورزد، گم‌راه شده است و عملش بر باد رفته است. بدانيد كه من نماز مى‌خوانم، مى‌خوابم، روزه مى‌گيرم، افطار مى‌كنم، مى‌خندم و مى‌گريم. پس هر كه از روش و سنّت من روى گرداند، از من نيست».[٢] وقتى پيامبر خدا (ص) با ديگران بودند، با خنده آنان مى‌خنديد.[٣] هيچ كس پُرتبسم‌تر از پيامبر خدا (ص) ديده نشده است.[٤]

جمع‌بندى‌

همان گونه كه از مباحث پيش روشن شد، هيجان بُعد مادى انسان، اجزاى مختلف اين بُعد

---

[١].

ان رسول الله كان يأتيه الاعرابي فيهدي له الهدية ثم يقول مكانه اعطنا ثمن هديتنا! فيضحك رسول الله( ص) وكان إذا اغتم يقول: ما فعل الاعرابي ليته اتانا ( الكافى، ج ٢، ص ٦٦٣، ح ١).

[٢].

أَلَا إِنَّ لِكُلِّ عِبَادَةٍ شِرَّةً ثُمَّ تَصِيرُ إِلَى فَتْرَةٍ فَمَنْ صَارَتْ شِرَّةُ عِبَادَتِهِ إِلَى سُنَّتِي فَقَدِ اهْتَدَى وَ مَنْ خَالَفَ سُنَّتِي فَقَدْ ضَلَّ وَ كَانَ عَمَلُهُ فِي تَبَابٍ أَمَا إِنِّي أُصَلِّي وَ أَنَامُ وَ أَصُومُ وَ أُفْطِرُ وَ أَضْحَكُ وَ أَبْكِي فَمَنْ رَغِبَ عَنْ مِنْهَاجِي وَ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي‌ ( الكافى، ج ٢، ص ٨٥، ح ١).

[٣]. امام على( ع) در بيان سيره پيامبر اكرم( ص) با همنشينانش:

يضحك مما يضحكون منه‌ ( عيون أخبار الرضا، ج ١، ص ٣١٩).

[٤]. عبد الله بن الحرث بن جزء: ما رأيت أحدا كان أكثر تبسما من رسول الله( ص)( مسند ابن حنبل، ج ٤، ص ١٩٠؛ سنن الترمذي، ج ٥، ص ٦٠١، ح ٣٦٤١). ابو امامة: كان- رسول الله( ص)-

مِن أضحك الناس وأطيبهم نفساً ( كنز العمّال، ح ١٨٣٩٩).