درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٤١ - الف ناسپاسى و افزايش احساس محروميت

الف. ناسپاسى و افزايش احساس محروميت‌

در مقابل چرخه شكرگزارى، چرخه ناسپاسى نيز مى‌تواند فرايند رو به افزايشِ «احساس محروميت و ناكامى» را ايجاد كند. بر اساس زندگى توحيدى، هر گونه زندگى همراه با ناسپاسى، به كاهش و قطع كامل نعمت‌ها خواهد انجاميد. كسى كه به طور دائم به نداشته‌ها و محروميت‌هايش فكر كند، به طور طبيعى، از بهرمندى‌هاى موجودش غافل شده و به ناسپاسى و كفران نعمت منجر خواهد شد. فرايند ناسپاسى مى‌تواند به صورت اعتقاد صِرف به محروميت و بيان آن باشد يا همراه با عمل ناسپاسى و رفتارى ناشى از محروميت از نعمت‌ها، مانند آسيب زدن به سلامتى و تن‌درستى كه در اختيار انسان قرار داده شده است. امام على (ع)، علّت قطع نعمت از سوى خداوند را، عدم شكرگزارى بنده مى‌داند:

النِّعمَةُ مَوصولَةٌ بِالشُّكرِ، وَالشُّكرُ مَوصولٌ بِالمَزيدِ، وهُما مَقرونانِ في قَرنٍ، فَلَن يَنقَطِعَ المَزيدُ مِنَ اللّهِ سُبحانَهُ حَتّى يَنقَطِعَ الشُّكرُ مِنَ الشّاكِرِ.[١]

نعمت، پيوسته به شكر است و شكر، پيوسته به فزونى نعمت؛ و آن دو با يكديگر همراه‌اند. پس افزونىِ نعمت از جانب خداى سبحان قطع نمى‌شود، مگر آن گاه كه شكر از سوى شكرگزارنده قطع شود.

فرايند ناسپاسى در مدل زير ترسيم شده است:

...

[١]. غرر الحكم، ح ٢٠٩٠.