اى موسى بن عمران! آفريده‌اى كه نزد من محبوب‌تر از بنده مؤمنم باشد، نيافريدم؛ چرا كه او را به چيزى كه برايش خير است، گرفتار ساختم و او را با چيزى كه برايش خير است، آسايش بخشيدم و او را از چيزى كه برايش بد بود، به خاطر چيزى كه برايش خير بود، باز داشتم، و من به چيزى كه بنده من بدان سر و سامان مى‌گيرد، داناترم. پس بايد بر بلاى من شكيبا، براى نعمت‌هاى من سپاس‌گزار، و به حكم من خشنود باشد. او را جزو راستانِ نزد من بنويس، هنگامى كه مطابق خشنودىِ من رفتار كرد و فرمان مرا پيروى نمود.

در برخى از روايات، از تعبير «حسن» به جاى خير استفاده شده است. پيامبر خدا (ص) خداوند را با عنوان «حسن القضاء» ياد كرده است‌[١] و امام زين العابدين (ع) خداوند را به همين جهت، مى‌ستايد.[٢] همچنين در برخى ديگر از روايات، از تعبير «حكمت» استفاده شده است. امام على (ع) قضاى الهى را حكيمانه و عالمانه مى‌داند.[٣]

از آنچه گذشت، روشن مى‌گردد كه خواست خداوند، هر چند ناخوشايند به نظر آيد، از خواست بشر، هر چند خوشايند به نظر آيد، بهتر است؛ زيرا خواست خداوند متعال، مبتنى بر خير پنهان، امّا پايدار است و خواست بشر، مبتنى بر خير آشكار و شرّ پنهان و پايدار. پيامبر خدا (ص) در اين باره مى‌فرمايد:

اختِيارُ الله لِلعَبدِ ما يَسوؤُهُ، خَيرٌ مِنِ اختِيارِهِ لِنَفسِهِ ما يَسُرُّهُ.[٤]

اين كه خداوند براى بنده چيزى را كه براى او ناخوشايند است،

[١]. پيامبر خدا( ص)- در دعا-:

هُوَ العَزيزُ الغَفورُ، جَميلُ الثَّناءِ، حَسَنُ البَلاءِ، سَميعُ الدُّعاءِ، حَسَنُ القَضاء؛ [ خداوند]، ارجمند بسيار آمرزنده، زيبا ثنا، نيكو آزماينده، شنواى دعا، و نيكو حُكم كننده است( الدروع الواقيه، ص ٨٨؛ بحار الأنوار، ج ٩٧، ص ١٤٠).

[٢]. امام زين العابدين( ع)- از دعايش درباره حوادث ناگوار-:

اللهمَّ لَكَ الحَمدُ عَلى حُسنِ قَضائِكَ، وبِما صَرَفتَ عَنّي مِن بَلائِكَ، فَلا تَجعَل حَظّي مِن رَحمَتِكَ ما عَجَّلتَ لى مِن عافِيَتِكَ، فَأَكونَ قَد شَقيتُ بِما أحبَبتُ وسَعِدَ غَيري بِما كَرِهتُ؛ خدايا! ستايش از آنِ توست به خاطر حُكم نيكويت، و به خاطر گرفتارى‌اى كه از من دور داشتى. پس بهره مرا از رحمتت، آسايش زودگذر قرار مده، تا اين كه به خاطر آنچه دوست دارم، بدبخت شوم و به خاطر آنچه نمى‌پسندم، ديگرى سعادت يابد( الصحيفه السجادية، ص ٧٧ دعاى ١٨).

[٣].

أمرُهُ قَضاءٌ وحِكمَةٌ، ورِضاهُ أمانٌ ورَحمَةٌ، يَقضي بِعِلمٍ ويَعفو بِحِلمٍ. ( نهج البلاغه، خطبه ١٦٠).

[٤]. تنبيه الخواطر، ج ٢، ص ١١٨.