درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٣٧ - ١ احساس محروميت، عامل گرايش به اعتياد

فصل چهارم: ناسپاسى و اعتياد

١. احساس محروميت، عامل گرايش به اعتياد

يكى از عوامل گرايش به اعتياد، احساس محروميت است. افرادى كه احساس فقر و محروميت كنند، براى كاستن از فشار روانى آن، ممكن است به مواد مخدّر پناه ببرند. مِرتون‌[١] (١٩٥٧)- كه از نظريه‌پردازان كاركردگرا است-، شيوه‌هاى سازگارى فرد با «اهداف نهادينه شده» حاكم در جامعه يا «سيستم» جامعه را، در چهار گروه، دسته‌بندى كرده است. صورت سوم، حالتى است كه فرد با هيچ كدام از اهداف و وسائل، سازگارى نداشته باشد. طبق نظريه او تأكيد جامعه بر دستاورد و دارندگى‌[٢] نظير: ثروت، قدرت، و منزلت، از يك سو، و كمبود وسايل مشروع براى رسيدن به اين اهداف، از سوى ديگر، سبب در گرفتن رقابتى شديد ميان اعضاى جامعه مى‌شود و طبعاً عده‌اى، از دستيابى به اهداف ياد شده، باز مى‌مانند و دچار احساس محروميت مى‌شوند و به تسكين خود با مواد مخدّر، گرايش پيدا كنند.

برخى ديگر از جامعه‌شناسان، علاوه بر تفاوتى كه مِرتون در فرصت‌هاى مشروع ذكر مى‌كند، بر نقش فرصت‌هاى نامشروع متفاوت نيز تأكيد مى‌كنند. آنها معتقدند كه همه‌

[١].Merton ,R .K

[٢].Achiev ement