درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٦٥ - الف هيجانات حسى و مادى
جمله نشاط است كه در روايات پيشگفته گذشت.
گرفتن شارب. پيامبر گرامى اسلام (ص) بلند گذاشتن شارب را جايگاهى براى شيطان و پناهگاه او دانسته كه مىتواند كنايه از كثيفى باشد.[١] در كنار اين گونه تعابير، راه پيشگيرى را در گرفتن شارب مىداند و آن را زمينهساز نشاط عنوان كرده است. در مجلسى، نزد امام صادق (ع) سخن از گرفتن شارب به ميان آمد. ايشان فرمود: «اين عمل، باعث نشاط مىشود و از سنّت [پيامبر اكرم (ص)] است».[٢]
زدودن موهاى زايد بدن. تعابيرى كه در باره گرفتن شارب و پيامد آن در روايات آمده است، در مورد نوره كشيدن و زدودن موهاى زايد بدن نيز آمده است. امام على (ع)، نوره كشيدن را مايه نشاط و پاكى بدن مىداند.[٣]
سر، بخشى از بدن است كه بايد بهداشت آن رعايت گردد. شستن سر، موجب پاكيزگى آن مىگردد، بويژه شستن با خطمى[٤] كه در روايت پيشين نيز مورد تصريح قرار گرفته بود. اين كه خطمى چه تأثيرى بر نشاط دارد، نيازمند بررسىهاى تجربى است. آنچه به بحث ما مربوط مىشود، اين كه بر اساس اين روايت، بهداشت سر بويژه با استفاده از خطمى، موجب نشاط مىگردد.
تنهايى براى انسان، تلخ و آزاردهنده است. انسان، دوست دارد با ديگران باشد و با آنان رابطه برقرار كند. اين، نيازى عاطفى است. انسان تنها، احساس خلأ مىكند؛ احساس دردآورى كه هيچ چيز حتّى ثروت و شهرت و رياست، آن را پر نمىكند. انس با ديگران، يكى از نيازهاى جدّى بشر است. ما نه براى تأمين نيازهاى مادى زندگى، بلكه براى تأمين نيازهاى عاطفىمان نياز به انس گرفتن با ديگران داريم. بنا بر اين، انس و صميميت، يكى از عوامل مهم در نشاط و شادابى است. پيامبر خدا (ص)
[١]. الكافى، ج ٦، ص ٤٨٨، ح ١١.
[٢].
نُشْرَةٌ وَ هُوَ مِنَ السُّنَّة ( الكافى، ج ٦، ص ٤٨٧، ح ٨).[٣].
النُّورَةَ نُشْرَةٌ وَ طَهُورٌ لِلْجَسَد؛ نوره كشيدن، مايه نشاط و پاكى بدن است( الخصال، ص ٦١١).[٤]. خطمى، گياهى است از تيره پنيركيان، كه داراى گونههاى دايمى و يكساله است. برگهايش پهن و ستبر و ريشهاش دراز و دوكى شكل و آبداراست. ريشه آن در پزشكى كاربرد دارد( ر. ك. فرهنگ معين).