درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٩٦ - ه تنظيم احساس نسبت به درآمد

به توانگرى‌اى كه خدا به تو مى‌دهد، توانگر شو». گفتم: «اى پيامبر خدا! آن چيست؟». فرمود: «صبحانه يك روز و غذاى شام يك شب. پس هر كه به آنچه خدا روزى‌اش نموده، قناعت ورزد، توانگرترينِ مردم است».

امام على (ع) قناعت به كفاف را مايه آسايش روحى فرد مى‌داند و مى‌فرمايد:

مَنِ اقتَصَرَ عَلى بُلغَةِ الكَفافِ فَقَدِ انتَظَمَ الرّاحَةَ، وتَبَوَّأَ خَفضَ الدَّعَةِ.[١]

هر كه به قدر كفاف بسنده كند، آسوده به سر مى‌برَد و در گشايشِ آسايش جاى مى‌گيرد.

به گزارش پيامبر خدا (ص) بر نخستين درِ بهشت نوشته شده است كه: هر چيزى چاره‌اى دارد و چاره زندگى، چهار چيز است كه يكى از آنها قناعت است.[٢] گواراترين زندگى، از آنِ كسى است كه به روزى خدا قانع و از آن راضى باشد.[٣] از امام صادق (ع) نقل شده كه لقمان به فرزند خود گفت:

اقنَع بِقَسمِ اللَّهِ لَكَ يَصفُ عَيشُكَ.[٤]

به آنچه خدا قسمت تو كرده، قانع باش، تا زندگى‌ات باصفا شود.

رسيدن به حيات طيبه، از آرزوهاى اهل ايمان است. مرحوم شريف رضى مى‌گويد: از اميرمؤمنان (ع) تفسير آيه شريف‌ (فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً)[٥] را پرسيدند و ايشان در پاسخ فرمود: «حيات طيبه، قناعت است».[٦]

مهم‌ترين كاركرد و تأثير درونى قناعت، احساس غنا و بى‌نيازى است. بر اساس‌

---

[١]. الكافى، ج ٨، ص ١٩، ح ٤؛ كتاب من لايحضره الفقيه، ج ٤، ص ٣٨٥، ح ٥٨٣٤.

[٢].

پيامبر خدا( ص): ... فعلى اوّل باب منها( الجنة) مكتوب ... لكل شي‌ء حيلة و حيلة العيش اربعة خصال؛ القناعة و بذل الحق و ترك الحقد و مجالسة اهل الخير ( بحار الأنوار، ج ٨، ص ١٤٤، ح ٦٧).

[٣]. امام على( ع):

القناعة أهنأ عيش‌ ( غرر الحكم، ح ٩٠٧٣؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٢٣). إن أهنأ الناس عيشاً من كان بما قسم الله له راضياً ( غرر الحكم، ح ٩٠٧٧؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ١٤٣).

[٤]. قصص الأنبياء، ص ١٩٥، ح ٢٤٤.

[٥]. سوره نحل، آيه ٩٧.

[٦]. نهج البلاغه، حكمت ٢٢٩. نيز، ر. ك: الأمالى، طوسى، ص ٢٧٥، ح ٥٢٤.