(وَ لا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَنْفَعُكَ وَ لا يَضُرُّكَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِينَ\* وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَ إِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ).[١]

و به جاى خدا، چيزى را كه سود و زيانى به تو نمى‌رساند، مخوان؛ كه اگر چنين كنى، در آن صورت قطعاً از جمله ستمكارانى و اگر خدا به تو زيانى برساند، آن را بر طرف كننده‌اى جز او نيست و اگر براى تو خيرى بخواهد، بخشش او را ردّكننده‌اى نيست. آن را به هر كس از بندگانش كه بخواهد مى‌رساند و او آمرزنده مهربان است).

در آيه نخست، خداوند متعال به مسئله سود و زيان اشاره و تصريح مى‌كند كه نبايد از منبعى كه سود و زيان به دست او نيست، درخواست كمك نمود.[٢] سپس در آيه بعد، به دو ويژگى خداوند متعال اشاره مى‌فرمايد: يكى «كاشف الضر» و ديگرى «مفضل». در آيه ديگرى نيز به اين دو ويژگى اشاره شده است.[٣]

در جاى ديگر، خداوند متعال در احتجاج با مشركان مى‌فرمايد:

(وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلْ أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كاشِفاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكاتُ رَحْمَتِهِ قُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ)[٤]

اگر از آنان بپرسيد كه چه كسى آسمان و زمين را آفريده است، به تأكيد خواهند گفت خدا. پس بگو آيا هيچ درباره معبودانى كه غير خدا مى‌خوانيد انديشه مى‌كنيد كه اگر خدا زيانى را براى من بخواهد آيا

[١]. سوره يونس، آيه ١٠٦، ١٠٧.

[٢]. اين خود مى‌تواند يك برهان در توحيد باشد و آن اين است كه:« انسان كسى را بايد عبادت كند كه مالك سود و زيان او باشد. تنها خداوند، مالك سود و زيان است. پس تنها بايد او را عبادت كرد». همين برهان، عبادت غير خدا را نيز رد مى‌كند:« انسان كسى را بايد عبادت كند كه مالك سود و زيان او باشد. غير خداوند، كسى مالك سود و زيان نيست. پس غير خدا را نبايد عبادت كرد».

[٣].( وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَ إِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ)( سوره انعام، آيه ١٧).

[٤]. سوره زمر، آيه ٣٨.