پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٣ - شرايط مشاورين

فرصت ها از دست مى‌رود و اگر آدم كم تجربه يا بى‌تجربه‌اى باشد همه چيز را به هم مى‌ريزد و برنامه‌هاى سازنده را به شكست مى‌كشاند؛ و اگر حريص باشد تو را به ظلم و ستم دعوت مى‌كند تا آتش حرص را فرو بنشاند. [١] با توجه به اين پيامدها بايد در انتخاب مشاوران مخصوصاً در مسائل مهمّ اجتماعى كه حقوق ديگران در آن مطرح است سخت گير بود، و معيارهاى بالا را دقيقاً در نظر گرفت.

اين نكته نيز قابل توجّه است كه از نظر اسلام مشورت ايجاد حق مى‌كند، يعنى شخص مشاور يا بايد مشورت را نپذيرد و يا اگر پذيرفت حق امانت را رعايت كند، و آنچه را خير و صلاح تشخيص مى‌دهد در اختيار مشورت كننده قرار دهد، و در غير اين صورت خائن محسوب مى‌شود! و خيانت در مشورت يكى از بزرگترين گناهان است.

در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «مَنْ استتَشارَهُ اخُوهُ الْمُؤمِنُ فَلَمْ يُمَحَّضْهُ النَّصيْحَةَ سَلَبَ اللَّهُ لُبّهُ»: «هر كس برادر مؤمنش با او مشورت كند و خيرخواهى را خالصانه انجام ندهد، خداوند عقل و خرد او را از او خواهد گرفت». [٢] در حديث ديگرى از امير مؤمنان على عليه السلام آمده است: «خِيانَةُ الْمُسْتَسْلِمِ وَ الْمُسْتَشيرِ مِنْ افْظَعِ الامُورِ وَ اعْظَمِ الشُّرور وَ مُوجِبُ عَذابِ السَّعيرِ»: «خيانت به كسى كه در برابر نظر تو تسليم شده و مشورت مى‌خواهد از بدترين كارها، و بزرگترين بدى‌ها، و موجب عذاب سوزان (روز قيامت) است»! [٣] سخن درباره مشورت و فروع و شاخ و برگ آن بسيار دامنه دار است آنچه در بالا آمد عصاره‌اى از اين بحثها بود كه راه را براى بحثهاى ديگر مى‌گشايد.

اين بحث را با شعر جالب ديگرى كه درباره صفات مشاوران است پايان مى‌دهيم: