پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٧ - قرآن و صفات قاضى

آنان حمايت كند. بنابراين، از هوا و هوس پيروى نكنيد؛ كه منحرف خواهيد شد.» [١] ٢- همين معنى به شكل ديگرى در داستان حكومت و قضاوت داود آمده است، خطاب به او مى‌فرمايد: يا داوُدُ انّا جَعَلْناكَ خَليفَةً فِى الارْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ الناسِ بَالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلِّكَ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ‌: «اى داود! ما تو راخليفه (و نماينده خود) در زمين قرار داديم؛ پس در ميان مردم به حق داورى كن، و از هواى نفس پيروى مكن كه تو را از راه خدا منحرف سازد». [٢] به اين ترتيب قرآن، پرهيز از امّ الفساد را كه پيروى از هواى نفس است، يكى از شروط اصلى داورى و گواهى به حقّ، شمرده، و نقطه مقابل آن، سطح بالايى از تقوااست كه مانع از هر گونه انحراف از مسير عدالت و حق مى‌گردد، تا آنجا كه حتّى نيرومندترين عواطف انسانى كه مولود پيوند و رابطه پدرى و فرزندى يا رابطه برادرى است، نتواند آن را در هم بشكند.

٣- در جاى ديگر حكم و داورى به‌ «ما انزل اللَّه» را شرط ايمان و عدالت مى‌شمرد. [٣] و به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله تأييد مى‌كند كه داوريش مطابق چيزى باشد كه خدا به او تعليم كرده و ارائه فرموده است‌ انّا انْزَلْنا الَيكَ الْكَتابَ بِالْحَقِّ لَتَحْكُمَ بَيْنَ النّاسَ بِما اراكَ اللَّهُ). [٤]

روشن است حكم به‌ «ما انزل اللَّه» در صورتى ممكن خواهد بود كه آگاهى كافى نسبت به احكام الهى حاصل شود.

٤- در جاى ديگر به پيامبر صلى الله عليه و آله هشدار مى‌دهد- تا ديگران حساب خود را بكنند- و مى‌گويد: مبادا تمايلات شخصى و وسوسه‌هاى خود خواهانه مردم مانع از اجراى عدالت گردد: وَ انِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما انْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَتَّبِعْ اهْوائَهُمْ‌وَ احْذَرْهُمْ انْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ ما انْزَلَ اللَّهُ الَيْكَ‌: «و در ميان آنها (اهل كتاب) طبق آنچه خداوند نازل كرده، داورى كن؛ و از هوس هاى آنها پيروى مكن؛ و بر حذر باش، مبادا تو را از بعض احكامى كه خدا بر تو نازل كرده، است منحرف سازند»! [٥]

[١]. سوره نساء، آيه ١٣٥ ..

[٢]. سوره ص، آيه ٢٦ ..

[٣]. سوره مائده، آيات ٤٤ و ٤٥ و ٤٧ ..

[٤]. سوره نساء، آيه ١٠٥ ..

[٥]. سوره مائده، آيه ٤٩ ..