پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٢

انسانى در كم و كيف آن نبايد مورد استفاده قرار گيرد.

از اينجا نكته ديگرى را نيز مى‌توان روشن ساخت و آن اينكه گاه مأموران اطلاعاتى براى به دست آوردن خبرهاى حساس و سرنوشت ساز مجبوراند به رنگ دشمن در آيند و در ميان آنها نفوذ كنند، در چنين شرايطى گاه ناچار به ارتكاب بعضى از گناهان مى‌شوند، فرضاً غذاى حرامى را مى‌خورند، يا سخنانى ظاهراً بر ضدّ اسلام و مقدّسات آن مى‌گويند براى اينكه بتوانند كسب خبر كنند.

اين مسأله نيز مشمول همان قاعده تزاحم واجب و حرام و اهم و مهم است كه هر گاه هدف بالاتر و مهم تر از گناهى كه انجام مى‌شود باشد آن گناه براى رسيدن به آن هدف مجاز مى‌شود.

سؤال: آيا هدف وسيله را توجيه مى‌كند؟

ممكن است گفته شود: آيا اين سخن يادآور تعبير معروف گروهى از سردمداران مكتب هاى مادى و الحادى نيست كه مى‌گويند: «الْغاياتُ تُبَرِّرُ الْوَسائط»: «هدف وسيله را توجيه مى‌كند؟»

در پاسخ اين سؤال فقط بايد به يك نكته توجّه كرد و آن اين كه آنها كه دم از اين سخن مى‌زنند هيچ قيد و شرطى براى آن قائل نيستند؛ يعنى مى‌گويند: «براى رسيدن به‌" هدف‌"- بدون استثناء- استفاده از هر وسيله‌اى- بدون استثناء- مجاز است؛ به همين دليل گاه براى حفظ منافع اقتصادى خود جنگ هاى خونينى به راه مى‌اندازند كه هزاران بى گناه در آن كشته مى‌شوند تنها به اين منظور كه كمترين آسيبى به منافع نامشروع آنها نرسد.

ولى طرفداران مكتب هاى الهى اين عموميّت را در هر دو شاخه‌اش انكار مى‌كنند؛ يعنى نه هر هدفى را كافى مى‌دانند و نه هر وسيله‌اى را مجاز مى‌شمارند؛ بلكه دقيقاً آن را