پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٢ - رفتار مسلمين با غير اهل ذمّه

گاه تصوّر مى‌شود كه غير مسلمانان تنها به دو گروه تقسيم مى‌شوند، «اهل ذمّه» و «محاربين» يعنى گروهى با مسلمانان پيمان همزيستى مسالمت‌آميز دارند و گروهى در حال جنگ و نبرد هستند؛ بنابراين هر كس اهل ذمّه نيست، محارب است و جان و مالش محترم نيست.

ولى غير مسلمانان در حقيقت چهار گروه‌اند؛ زيرا غير از دو گروه بالا، گروه سوّمى به عنوان‌ «معاهد» (كسانى كه عهد و پيمان با مسلمانان دارند هر چند در خارج محيط اسلامى زندگى كنند و صورت اقليّت نداشته باشند) و «مهادن» كه نه جزء اقليّت ها است و نه «معاهد» است كه پيمانى با مسلمين داشته باشد و نه در حال جنگ است، بلكه جداگانه از مسلمانان در كشور خود زندگى مى‌كنند و هيچ گونه مزاحمتى با مسلمين ندارند.

در دنياى امروز اين چهار گروه، مصاديق روشنى دارد:

١- اقليت هايى هستند كه در داخل كشورهاى اسلامى زندگى مى‌كنند و مشمول قوانين آن كشوراند، و حكومت اسلامى متعهد است جان و مال و ناموس آنها را حفظ كند، و از حقوق آنها دفاع نمايد؛ و آنها مالياتى به حكومت هاى اسلامى مى‌پردازند كه همان ماليات را مى‌توان به جاى ماليات جزيه حساب كرد، زيرا جزيه چنانكه گفتيم از مادّه جزاء به معنى چيزى است كه حكومت اسلامى به عنوان هزينه و پاداش دفاع از آنها مى‌گيرد، و اينها همان‌ «اهل ذمّه» هستند.

٢- كشورهايى هستند مانند اسرائيل و آمريكا كه در حال حاضر با مسلمين در حال جنگ‌اند، و از هيچ گونه كارشكنى بر ضدّ آنها كوتاهى نمى‌كنند، اينها كافران حربى هستند كه ما هيچ گونه تعهّدى در مقابل آنها نداريم.

٣- غير مسلمانانى هستند كه با ما مناسبات دوستى دارند، و سفير با ما مبادله كرده‌اند، و گاه پيمان هاى تجارى و اقتصادى و فرهنگى با آنها داريم، يا از طريق سازمان هاى بين المللى در برابريكديگر تعهدّهايى سپرده‌ايم؛ همه اينها مصداق‌ «معاهد» هستند و بايد