پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٤ - روح جهاد دفاع است؛ نه تهاجم

در اين آيات سرمايه تجارت پر سود كه مايه نجات در دنيا و آخرت است تركيبى از ايمان و جهاد شمرده شده است، يعنى‌ «عقيده» و «جهاد» دو ركن اساسى آن است، جهادى كه هم با جان است و هم اموال؛ چرا كه تجهيزات جنگى كه وسيله مهمّى براى پيروزى مجاهدان است جز با بذل اموال حاصل نمى‌شود؛ و قابل توجّه اينكه نتيجه جهاد را تنها آمرزش الهى و استحقاق نعمت هاى جاودان بهشتى ذكر نمى‌كند؛ بلكه پيروزى نزديك در اين جهان را، عزيزتر از اثار آن مى‌شمرد. (دقّت كنيد)

تعبير به تجارت اشاره به اين نكته است كه انسان به هر حال سرمايه‌هايى در اختيار دارد؛ و اين دنيا به منزله تجارت خانه‌اى است كه اين سرمايه‌هاى فانى را مى‌توان در آن به سرمايه‌هاى جاويدان و باقى تبديل كرد؛ و اين تنها در صورتى است كه انسان با ذات پاك خدا معامله كند، ذاتى كه كليد همه خيرات و سعادت ها به دست قدرت اواست، و تجارت با او آميخته با كرامت و موهبت و انواع بخشش هااست.

اين نكته نيز قابل توجّه است كه مخاطب در اين آيات مؤمنان اند و در عين حال دعوت به سوى ايمان مى‌شوند! منظور اين است كه از مراحل ابتدايى و صورى ايمان، به مراحل عالى توأم با جهاد و اعمال صالح، ارتقاء يابند؛ چرا كه ايمان درخت بارورى است كه از نهال بسيار كوچكى شروع مى‌شود تا زمانى كه شاخه‌هاى خود را بر سراسر آسمان بگشايد؛ و انواع ثمرات و ميوه‌هاى فضيلت بر آن ظاهر شود، و اين نيازمند به طّى مراحل تكاملى گوناگون است.

در هفتمين آيه همان مضمون آيه قبل در لباس زيباى ديگرى عرضه شده است، و صحنه معامله‌اى را نشان مى‌دهد كه خداوند در آن خريدار است، و مؤمنان فروشنده، و متاع مورد معامله، جان ها و اموال آنان، و بهايى كه پرداخت مى‌شود بهشت جاويدان است و اسناد اين معامله بزرگ و پرسود سه كتاب بزرگ آسمانى تورات و انجيل و قرآن است، بنا بر اين مى‌فرمايد: انَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤمِنينَ انْفُسَهُمْ وَ امْوالَهُمْ بِانَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقاتِلُونَ فى‌