پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠١ - روح جهاد دفاع است؛ نه تهاجم

در چهارمين آيه ضمن تشويق به مسأله جهاد نخست آن را مقيّد به وجود اهداف مقدّس مى‌كند، و سپس بر وحدت صفوف مسلمين كه مهمترين عامل پيروزى در نبرد با دشمن است؛ تأكيد مى‌كند و مى‌فرمايد: «خداوند كسانى را دوست مى‌دارد كه در راه او همچون بنايى آهنين و استوار پيكار مى‌كنند»: انَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذينَ يُقاتِلُونَ فى سَبيلِهِ صَفّاً كَانَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ‌. [١]

تعبير «فى سَبيله» (در راه خدا) كه در بسيارى از آيات جهاد آمده است؛ اين حقيقت را به روشنى اثبات مى‌كند؛ كه نبايد جهاد در راه خودكامگى‌ها و افزون‌طلبى ها و برترى جويى ها و غصب حقوق و زمين هاى ديگران يا انتقام جويى و هوى و هوس بوده باشد، بلكه بايد تنها در راه حق و عدالت و آنچه موجب رضاى خدااست صورت گيرد، و تكرار اين تعبير در آيات بسيارى از قرآن، براى جلوگيرى از جنگ هايى است؛ كه به خاطر انگيزه‌هاى شيطانى و مادّى صورت مى‌گيرد، و همين امر است كه نيروهاى مسلح اسلام را از ديگر نيروها جدا مى سازد! (دقّت كنيد)

تعبير به‌ «بنيان مرصوص»- بنيان به معنى بنا، و مرصوص از مادّه رصاص به معنى سرب است و اشاره به بناهايى است كه براى استحكام و يكپارچگى، سرب را گداخته كرده و به جاى ملاط آن به كار مى‌برند- مى‌تواند اشاره به اين باشد كه دشمنان همانند سيلاب ويران گراند، و صفوف مجاهدان اسلام، مانند سدّ آهنينى است كه در برابر هجوم سيلاب ايستادگى مى‌كنند. يا اشاره به سدّ آهنينى است كه ذوالقرنين در برابر قوم مهاجم و خونخوار يأجوج و مأجوج كشيد، و كنايه از هر سدّى است كه در برابر مهاجمى كشيده مى‌شود.

در هر صورت اين تعبير نشان مى‌دهد كه جهاد اسلامى در اصل جنبه دفاعى دارد، چرا كه سدّها وسيله دفاعى مؤثّرى در مقابل تهاجم سيلابها يا يأجوج و مأجوج‌هاى تاريخ است،

[١]. سوره صف، آيه ٤ ..