پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٥ - ٤- مقام معلّم در اسلام

جالب اينكه در اسلام هر كارى كه مقدّمه فراگيرى علم، يا مناسبتى با آن داشته باشد، عبادت شمرده شده است؛ در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «مُجالَسَةُ الْعُلَماءِ عِبادَةٌ»: «همنشينى با دانشمندان عبادت است». [١] در حديث ديگرى از امام موسى بن جعفر عليه السلام مى‌خوانيم: «النَّظَرُ الى وَجْهِ الْعالِمِ حُبّاً لَهُ عِبادَةٌ»: «نگاه به صورت عالم از روى محبّت، عبادت است». [٢] و نيز در حديث ديگرى مى‌خوانيم كه پيامبر صلى الله عليه و آله به ابوذر فرمود: «الْجُلُوسُ ساعَةً عِنْدَ مُذاكَرَةِ الْعِلْمِ خَيْرٌ لَكَ مِنْ عِبادَةِ سَنَةٍ، صِيام نَهارها، وَ قِيامِ لَيْلَها وَالنَّظَرُ الى وَجْهِ الْعالِمِ خَيْر لَكَ مِنْ عِتْقِ الْفِ رَقَبَةٍ»:

«يك ساعت در جلسه مذاكره علم شركت كردن، براى تو بهتر از عبادت يك سال است كه روزها روزه باشى و شب ها مشغول عبادت شوى، و نگاه به صورت عالم، براى تو بهتر است از آزاد كردن يك هزار برده»! [٣] احاديث در اين زمينه فراوان و پربار است كه ذكر همه آنها، به طول مى‌انجامد، سخن را كوتاه مى‌كنيم و اين بحث را با حديثى از لقمان حكيم كه سخنانش در قرآن مجيد در كنار سخنان خدا قرار گرفته به پايان مى‌بريم، او به فرزندش فرمود: «يا بُنَىَّ جالِسِ الْعُلَماءَ ... فَانَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ يْحُيِى الْقُلُوبَ بِنُورِ الْحِكْمَةِ كَما يُحْيِى الارْضَ بِوابِلِ السَّماءِ»: «فرزندم! با علما همنشين شو ... زيرا خداوند دلها را به نور دانش روشن مى‌كند؛ آن گونه كه زمين را با قطره‌هاى درشت باران زنده مى‌كند». [٤] از آنچه گفته شد به خوبى روشن مى‌شود كه مسأله تعليم و تربيت و نشر دانش و فرهنگ اهميّت فوق العاده و موقعيّت ويژه‌اى در برنامه‌هاى اسلامى عموماً و خصوصاً در

[١]. بحار الانوار، جلد ١، صفحه ٢٠٤ ..

[٢]. همان مدرك، صفحه ٢٠٥ ..

[٣]. همان مدرك، صفحه ٢٠٣ ..

[٤]. همان مدرك، صفحه ٢٠٤ ..